รัฐธรรมนูญ หลักประกันกระบวนการสร้างสันติภาพ ในมินดาเนาและชายแดนใต้ของไทย ?

ฟารีดา ปันจอร์

สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

บทคัดย่อ

บทความวิชาการรัฐธรรมนูญ หลักประกันกระบวนการสร้างสันติภาพในมินดาเนาและชายแดนใต้ของไทย? มีเป้าหมายเพื่อที่จะเข้าใจแนวทางการเปลี่ยนแปลงความขัดแย้งในมุมมองที่เกี่ยวข้องระหว่างรัฐธรรมนูญกับกระบวนการสันติภาพ โดยศึกษาเปรียบเทียบพื้นที่ความขัดแย้งบังซาโมโรในมินดาเนาทางตอนใต้ของฟิลิปปินส์กับจังหวัดชายแดนใต้ของประเทศไทย งานศึกษานี้ใช้การวิเคราะห์เอกสารทางวิชาการ บทบัญญัติของรัฐธรรมนูญและข้อมูลบางส่วนจากการสัมภาษณ์กลุ่มเป้าหมายของโครงการวิจัยที่กำลังดำเนินการ จากการศึกษาในเชิงเปรียบเทียบค้นพบว่า ข้อตกลงสันติภาพ ตัวบทรัฐธรรมนูญ โครงสร้างการทำงานเพื่อสันติภาพ กฎหมายที่เกี่ยวข้อง และการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน มีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กับการสร้างสันติภาพที่ยั่งยืน กรณีศึกษาความขัดแย้งในบังซาโมโรพบว่าในความเป็นจริงแม้จะมีอุปสรรคในการสถาปนาโครงสร้างการเมืองการปกครองในพื้นที่ความขัดแย้งบังซาโมแต่การที่รัฐธรรมนูญฟิลิปปินส์ได้ระบุไว้อย่างชัดเจนถึงการมีพื้นที่ปกครองตนเองมินดาเนา ถือได้ว่าเป็นหลักประกันในการผลักดันข้อตกลงสันติภาพให้มีผลในทางกฎหมายที่เกิดจากการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน ขณะที่ความขัดแย้งที่ชายแดนใต้ที่ยังมีความรุนแรงยืดเยื้อและการบริหารงานพื้นที่ถูกกำหนดผ่านกลไกและหน่วยงานพิเศษอย่างกองอำนวยการรักษาความสงบภายในภาค 4 ส่วนหน้า (กอ.รมน.) และศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอบต.) บทเรียนจากมินดาเนาสามารถเป็นบทเรียนให้กับความขัดแย้งที่ชายแดนใต้ว่าการแสวงหาทางออกทางการเมืองผ่านกระบวนการจำเป็นต้องมุ่งพิจารณาที่ไปรัฐธรรมนูญและสถาบันทางการเมืองที่เกี่ยวข้องในฐานะที่เป็นโครงสร้างการทำงานเพื่อสันติภาพที่ต้องการมีส่วนร่วมของทุกฝ่ายในการแสวงหาหลักประกันเพื่อสันติภาพที่ยั่งยืนในชายแดนใต้

ที่มา วารสารสถาบันพระปกเกล้า

ขอแสดงความยินดีกับสถาบันพระปกเกล้าและเครือข่ายวิชาการ Peace Survey 24 องค์กร ในโอกาสที่ได้รับรางวัลเลิศรัฐ ระดับดี ประจำปี 2565 ประเภทรางวัลสัมฤทธิผลประชาชนมีส่วนร่วม (Effective Change) จากสำนักงานก.พ.ร.  จากผลงาน “การสร้างเครือข่ายสันติภาพในชายแดนใต้”

เมื่อวันที่ 12 กันยายน 2565 สถาบันพระปกเกล้า รับเลิศรางวัลเลิศรัฐ ประจำปี 2565 ซึ่งเป็นรางวัลการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม ระดับดี จำนวน 2 รางวัล  ได้แก่

1. รางวัลการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม “ระดับดี” ประเภทเลื่องลือขยายผล (Participation Expanded) ได้แก่ โครงการปฏิบัติการเสริมสร้างพลังพลเมือง (Citizen Empowerment for Healthy Democracy : KPI-CE) โดย สำนักส่งเสริมการเมืองภาคพลเมือง จากศูนย์พัฒนาการเมืองภาคพลเมือง สถาบันพระปกเกล้า จังหวัดสกลนคร และ จังหวัดเลย

2. รางวัลการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม “ระดับดี” ประเภทสัมฤทธิผลประชาชนมีส่วนร่วม (Effective Change) ได้แก่ การสำรวจความคิดเห็นประชาชนต่อกระบวนการสันติภาพจังหวัดชายแดนภาคใต้ : Peace Survey โดย สำนักสันติวิธีและธรรมาภิบาล

โดยมีนายวิทวัส ชัยภาคภูมิ รองเลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า รับมอบรางวัลแบบออนไลน์ พร้อมด้วย นางสาวสุพรรณี งามวุฒิกุล ผู้อำนวยการสำนักงานเลขาธิการ นายณัฐพงศ์ รอดมี ผู้อำนวยการสำนักส่งเสริมการเมืองภาคพลเมือง และนายศุภณัฐ เพิ่มพูนวิวัฒน์ ผู้อำนวยการสำนักสันติวิธีและธรรมาภิบาล ทั้งนี้ได้รับเกียรติจาก รองนายกรัฐมนตรี (นายวิษณุ เครืองาม) เป็นประธานในพิธีมอบรางวัลเลิศรัฐประจำปี 2565  พร้อมมอบนโยบายและทิศทางการพัฒนาระบบราชการ

ซึ่งรางวัลเลิศรัฐ ที่จัดโดยสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (กพร.) เป็นรางวัลที่มอบให้แก่หน่วยงานที่พัฒนาคุณภาพการให้บริการ ระบบการบริหารงาน และสร้างการมีส่วนร่วมในการพัฒนาระบบราชการได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน ทั้งนี้ สถาบันพระปกเกล้า โดยสำนักงานเลขาธิการดำเนินการเข้าร่วมนำเสนอโครงการปฏิบัติการเสริมสร้างพลังพลเมือง และการสำรวจความคิดเห็นประชาชนต่อกระบวนการสันติภาพจังหวัดชายแดนภาคใต้ : Peace Survey อันเป็นที่ประจักษ์ในกระบวนการการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน ที่สอดคล้องกับรางวัลการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม ซึ่งเป็นรางวัลที่มอบให้กับหน่วยงานของรัฐที่มีความมุ่งมั่นตั้งใจในการพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารราชการบนพื้นฐานความรับผิดชอบและการมีส่วนร่วมของประชาชน เพื่อตอบสนองความต้องการของประชาชนได้อย่างแท้จริง

รับชมวีดีโอย้อนหลัง คลิ๊ก ที่นี่

สัมมนาวิชาการ เรื่อง พลวัตสื่อและสันติภาพที่หลากหลาย: ความคิด ความรู้ ความรู้สึก เกี่ยวกับสังคมชายแดนใต้ วิทยากรโดย

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.แพร ศิริศักดิ์ดำเกิง ผู้อำนวยการ กลุ่มภารกิจการพัฒนา ววน. ด้านสังคม สิ่งแวดล้อม เชิงพื้นที่ และลดความเหลื่อมล้ำ สกสว. 

คุณติชิลา พุทธสารพันธ์ หัวหน้าศูนย์ข่าวภาคใต้ ThaiPBS 

คุณซาฮารี เจ๊ะหลง บรรณาธิการข่าว สำนักสื่อ The Motive 

ดร.สมัชชา นิลปัทม์ สาขาวิชานิเทศศาสตร์ คณะวิทยาการสื่อสาร ม.อ.ปัตตานี

ผู้ขมวดประเด็นและวิพากษ์โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี สถาบันสันติศึกษา ม.อ.

ดำเนินรายการโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วลักษณ์กมล จ่างกมล และ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.กุสุมา กูใหญ่ สาขาวิชานิเทศศาสตร์ คณะวิทยาการสื่อสาร ม.อ.ปัตตานี

รับชมย้อนหลัง คลิ๊ก ที่นี่

ขอบคุณภาพจาก คณะวิทยาการสื่อสาร ม.อ. ปัตตานี

เวทีเสวนาสาธารณะ  “การเดินทางและอนาคตของสันติศึกษาในสังคมไทย” 

พบกับ  รองศาสตราจารย์ ดร.โคทม อารียา 

ที่ปรึกษาสถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล

ปาฐกถานำ “สถาบันอุดมศึกษากับสันติภาพในสังคมไทย”

ผู้ร่วมเสวนาสาธารณะ “การเดินทางและอนาคตของสันติศึกษาในสังคมไทย”

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พระมหาดวงเด่น ฐิตญาโณ

ผู้อำนวยการหลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสันติศึกษา

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ศาสตราจารย์ ดร.ชัยวัฒน์ สถาอานันท์

ศูนย์ข่าวสารสันติภาพ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ศาสตราจารย์ ดร.ฉันทนา บรรพศิริโชติ หวันแก้ว

ศูนย์ศึกษาสันติภาพและความขัดแย้ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี

สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

คุณศุภณัฐ เพิ่มพูนวิวัฒน์

สำนักสันติวิธีและธรรมาภิบาล สถาบันพระปกเกล้า

ผู้ดำเนินรายการ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พัทธ์ธีรา นาคอุไรรัตน์

คุณพลธรรม์ เศียรเมฆัน จันทร์คำ

 วันพุธที่ 21 กันยายน 2565

ณ อาคารเรือนไทยมหิดล มหาวิทยาลัยมหิดล และ

ผ่านระบบ Zoom และ Facebook Live เพจ IHRP.Mahidol

รับชมย้อนหลัง คลิ๊ก ที่นี่

สันติภาพที่ไม่เสรีกับการปรับเปลี่ยนโครงสร้างการงบประมาณตามยุทธศาสตร์

และแผนงานยุทธศาสตร์งบประมาณบูรณาการเพื่อแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ พ.ศ. 2560-2565

ฟารีดา ปันจอร์

สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี

สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

บทคัดย่อ

กรอบแนวคิดที่สำคัญในการศึกษาก็คือ “สันติภาพแบบไม่เสรี” ซึ่งรัฐไทยนำเอาเศรษฐศาสตร์การเมืองว่าด้วยการจัดการความขัดแย้งในแบบอำนาจนิยมมาใช้ในการ “แก้ไข” ปัญหาความขัดแย้งและสันติภาพในจังหวัดชายแดนภาคใต้ และเกิดผลกระทบอย่างมากต่อการจัดการกระบวนการงบประมาณและการคลังของรัฐในการแก้ปัญหาในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ผลการศึกษาพบว่า มีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างสถาบันและการจัดการงบประมาณจังหวัดชายแดนภาคใต้ภายหลังจากการรัฐประหารของ คสช. ในปี พ.ศ. 2557 ผลที่ตามมาคือ งบประมาณทั้งหมดทุกแผนงานที่เกี่ยวกับจังหวัดชายแดนภาคใต้ให้ความสำคัญอย่างมากกับงานในด้านความมั่นคงและโครงการก่อสร้างหรืองบประมาณด้านการลงทุน ส่วนงบประมาณด้านการศึกษา สวัสดิการสังคมและเศรษฐกิจไม่ถูกเน้นหนักให้ความสำคัญ ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ระบอบการจัดการความขัดแย้งแบบอำนาจนิยมมีแนวโน้มที่จะใช้งบประมาณสูงอย่างมากมายมหาศาลในการจัดการความขัดแย้งอันเป็นผลจากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างอำนาจในการจัดการปัญหาทั้งหมด

ที่มา วารสารความขัดแย้งและสันติศึกษา สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

ริชวะฮ์กับการเลือกตั้ง: จากหลักการอิสลามสู่ปรากฏการณ์ในสังคมมลายูมุสลิมชายแดนใต้

อิมรอน ซาเหาะ

สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

ยาสมิน ซัตตาร์ คณะรัฐศาสตร์

 มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

อับดุลเอาว์วัล สิดิ

โครงการมะดีนะตุสสลาม มหาวิทยาลัยฟาฏอนี

บทคัดย่อ

บทความเรื่องนี้เป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัยเรื่องพลวัตความเคลื่อนไหวของนักการเมืองมลายูมุสลิมท่ามกลางความรุนแรงในพื้นที่ชายแดนใต้ได้รับทุนสนับสนุนจากสำนักงานคณะกรรมการ ส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) โดยงานชิ้นนี้ต้องการอภิปรายประเด็นริชวะฮ์หรือการให้สินน้ำใจหรือสินบนหรือการซื้อสิทธิขายเสียงกับการเลือกตั้งในพื้นที่ชายแดนใต้/ปาตานี งานชิ้นนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเก็บข้อมูลผ่านการศึกษาเอกสารและวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องตลอดจนการสัมภาษณ์เชิงลึกนักการเมืองในพื้นที่ชายแดนใต้ หัวคะแนนหรือผู้ช่วยหาเสียงของนักการเมือง ตลอดจนนักวิชาการและผู้นำศาสนา ผลการศึกษาพบว่าในพื้นที่ชายแดนใต้การให้สินบนหรือการซื้อเสียงเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญในการกำหนดผลแพ้ชนะของการเลือกตั้งในแต่ละเขต หลักการศาสนาจึงถูกนำมาอธิบายถึงความชอบธรรมในการให้สินน้ำใจ และพยายามอธิบายว่าไม่เข้าข่ายริชวะฮ์ งานชิ้นนี้ได้ข้อสรุปว่าแม้ว่าในตัวบทของหลักการจะไม่เป็นที่อนุญาต แต่ในการปฏิบัติจริงมักจะมีการเลี่ยงบาลีเพื่ออ้างความชอบธรรมของการจ่ายริชวะฮ์อยู่จนเป็นแนวปฏิบัติทั่วไปในสังคม ด้วยหลักคิดที่ว่าหากสามารถเข้าสู่พื้นที่การเมืองได้แล้วจะเป็นประโยชน์มากกว่า ประกอบกับค่านิยมทั่วไปในสังคมยังให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ด้วยเช่นกัน

ที่มา วารสารวาระการเมืองและสังคม คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

ภาษา ถ้อยคำและอำนาจในทัศนะของมิเชล ฟูโกต์กับการศึกษาเรื่องการเมือง สันติภาพ

และความขัดแย้งในสถานการณ์ปัจจุบันจังหวัดชายแดนภาคใต้

 โดย ผศ.ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี

สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

บทคัดย่อ

มิเชล ฟูโกต์ได้อธิบายการทำงานที่ซับซ้อนของภาษาและอำนาจโดยอธิบายกระบวนการแปรเปลี่ยนจากคำพูด ถ้อยแถลงและบทสนทนาไปสู่การสร้างอำนาจ ภาษาจึงผ่านการต่อสู้และเครือข่ายความสัมพันธ์ของถ้อยคำและถ้อยแถลงในสนามที่เรียกว่า อุบัติการณ์ของภาษา ทำให้วัตถุทางภาษาและวาทกรรมมีอำนาจในโลกแห่งปฏิบัติการ จุดสำคัญของแนวคิดนี้จึงอยู่ที่การมองว่าอำนาจภาษาไม่ใช่อยู่ที่ผู้พูดและองค์ประธานของถ้อยแถลงเท่านั้น แต่เป็นความสัมพันธ์ระหว่างกันของถ้อยแถลง รวมทั้งสิ่งที่เรียกว่าสนามหรือพื้นที่ที่ภาษาอุบัติขึ้นและคลี่คลายขยายตัวไป ในการนี้ วัตถุของภาษาหรือวาทกรรมเกิดขึ้น ทับซ้อนกัน เชื่อกันและขัดกัน และในที่สุดเกิดการแปรเปลี่ยนไปพร้อมกันของวัตถุทางภาษาเหล่านี้ในสนามของวาทกรรมและการปฏิสัมพันธ์ จากนั้น เราจึงอธิบายว่าอำนาจกระจายกันอยู่คล้ายกับภาษาไม่มีเจ้าของแต่มีความตั้งใจ และที่ใดมีอำนาจที่นั่นมีการต่อต้าน พัฒนาการคำพูดและภาษาทางนโยบายการแก้ปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้สอดคล้องกับคำอธิบายนี้ การต่อสู้ในเรื่องถ้อยคำและภาษาในการแก้ปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ยังคงมีอยู่ตราบจนปัจจุบัน

ที่มา วารสารวาระการเมืองและสังคม คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 2565 ที่ผ่านมา ณ ห้องศรีนฆรา ชั้น 3 โรงแรมเซาท์เทิร์นวิว อ.เมือง จ.ปัตตานี สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์  ร่วมกับเครือข่ายชุมชนศรัทธา (Kampung Taqwa) และ Minority Rights  Group International ได้จัดการประชุมเครือข่ายภาคประชาสังคมเพื่อสันติภาพ การสร้างศักยภาพในการปรึกษาหารือสาธารณะและการหนุนเสริมกระบวนการพูดคุยสันติภาพในท้องถิ่นชายแดนใต้/ปาตานี

โดยได้รับทุนสนับสนุนจาก European Union ให้ดำเนินโครงการวิจัย “Inclusive Peacebuilding in Thailand's Southern Border Provinces” ระยะเวลาดำเนินการ 3 ปี (ตั้งแต่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2565 ถึงวันที่ 31 มกราคม 2568) มีวัตถุประสงค์เพื่อให้เกิดการปกป้องคุ้มครองอย่างเต็มที่ต่อสิทธิของชุมชนที่ถูกทำให้เป็นชายขอบในภาคใต้ของประเทศไทย: พื้นที่ชายแดนใต้/ปาตานี และเน้นสร้างความเข้มแข็งให้กับกลุ่มเปราะบางในพื้นที่

ทั้งนี้ การประชุมเชิงปฏิบัติการการสร้างศักยภาพในการปรึกษาหารือสาธารณะและการหนุนเสริมกระบวนการพูดคุยสันติภาพ ในท้องถิ่นชายแดนใต้/ปาตานี จัดโดย สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์  ร่วมกับเครือข่ายชุมชนศรัทธา (Kampung Taqwa) และ Minority Rights  Group International เป็นส่วนหนึ่งของโครงการ Inclusive Peacebuilding in Thailand’s Southern Border Provinces สนับสนุนโดยสหภาพยุโรป

มีวัตถุประสงค์เพื่อให้เกิดการมีส่วนร่วมของทุกฝ่ายในกระบวนการสันติภาพจากคนในเพื่อที่จะสร้างการมีส่วนร่วมของมีส่วนได้ส่วนเสียที่ระดมพลังจากกลุ่มคนรากหญ้า ภาคประชาสังคม ผู้นำศาสนาประเพณี เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นและผู้นำระดับชาติ การดำเนินกิจกรรมดังกล่าวถือเป็นโอกาสของการสร้างความเข้มแข็งเพื่อการพัฒนาทางเลือกในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในระดับท้องถิ่น

กล่าวคือ เป็นเครือข่ายของภาคประชาสังคมในระดับรากหญ้าที่มีการถักทอเข้าด้วยกัน ผ่านกลไก (sub-grading mechanism) ในการสร้างความเชื่อมั่นและความไว้วางใจกันในพลวัตของความขัดแย้ง ไม่ว่าจะเป็นการเจรจาไกล่เกลี่ย การพูดคุยเพื่อสร้างความเชื่อมั่นความไว้วางใจ รวมถึงกระบวนการปรึกษาหารือสาธารณะเพราะหัวใจสำคัญในการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนใต้

คือการสร้างความเชื่อมั่นระหว่าง ชุมชนท้องถิ่นกับรัฐและระหว่างชุมชนด้วยกันที่เคยมีภาพของมายาคติที่สองฝ่ายขัดแย้งกันในระดับย่อย ซึ่งกระทบต่อสายสัมพันธ์ของสังคม เศรษฐกิจในพื้นที่ โดยเฉพาะกลุ่มคนชายขอบ/เปราะบาง เพื่อที่จะตอบคำถามนี้จำเป็นต้องมีการรับฟังเสียงและความต้องการของกลุ่มคนต่างๆ ที่มีความหลากหลายและพอที่จะทำงานเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันได้ในกระบวนการสันติภาพ

ภายในงานมีกิจกรรมที่น่าสนใจ เช่น วงเสวนา ความคืบหน้าการพูดคุยสันติภาพกับความท้าทายของกระบวนการปรึกษาหารือสาธารณะ (ถ่ายทอดสด) วิทยากรโดย

1. อาจารย์อับดุลการีม อัสมะแอ      ประธานสภาประชาสังคมชายแดนใต้    

2. นายมูฮำหมัดอาลาดี เด็งนิ         ประธานสมัชชาประชาสังคมเพื่อสันติภาพ

3. นายแวรอมลี แวบูละ               นายกสมาคมร่วมสร้างชุมชนศรัทธา กัมปงตักวา

หรือวงเสวนาการประชุมเชิงปฏิบัติการ การสร้างศักยภาพในการปรึกษาหารือกับชุมชนเพื่อสันติภาพชายแดนใต้/ปาตานี  วิทยากร โดย

1. นายแวอิสมาแอล์ แนแซ            People College

2. นางโซรยา จามจุรี                   Civil Women

3. นางสาวอัญชนา หีมมิหน๊ะ         กลุ่มด้วยใจ

4. อาจารย์ธรรมศาสตร์ โสตถิพันธุ์   สถาบันสันติศึกษา

ดำเนินรายการ โดย รอมฎอน ปันจอร์

เมื่อวันเสาร์ที่ 3 กันยายน 2565 ณ ห้องประชุมศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้ (Deep South Watch) มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ร่วมกับ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ได้จัดการประชุมสนทนากลุ่มแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับ “การมีส่วนร่วมทางการเมืองของเยาวชนในพื้นที่ชายแดนใต้/ปาตานี”

ภายใต้โครงการวิจัย เรื่อง “การพัฒนาตัวแบบนโยบายด้านการส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางการเมืองอย่างสร้างสรรค์ของเยาวชนในพื้นที่ชายแดนใต้ผ่านกรณีศึกษาชุมชนในอำเภอสายบุรี จังหวัดปัตตานี” ซึ่งได้รับทุนอุดหนุนจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) ทุน Fundamental Fund ประเภท Basic Research Fund ปีงบประมาณ 2564

โดยโครงการวิจัยดังกล่าวนี้มี นายอิมรอน ซาเหาะ สังกัดสถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เป็นหัวหน้าโครงการวิจัย และ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ยาสมิน ซัตตาร์ สังกัดคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เป็นนักวิจัยร่วม ซึ่งอยู่ภายใต้ชุดโครงการวิจัย "การพัฒนาองค์ความรู้และต้นแบบนโยบายบูรณาการด้านเศรษฐกิจ สังคม การศึกษา สันติภาพ และยุติธรรม เพื่อสร้างสมานฉันท์และการพัฒนาที่ยั่งยืนในจังหวัดชายแดนภาคใต้" โดยมี ผศ.ดร.ศรีสมภพ จิตรภิรมย์ศรี เป็นหัวหน้าชุดโครงการวิจัย

ทั้งนี้มีเยาวชนคนรุ่นใหม่เข้าร่วมพูดคุยแลกเปลี่ยนและให้ข้อเสนอแนะต่องานศึกษาวิจัยดังกล่าวจากหลากหลายองค์กรที่ขับเคลื่อนกิจกรรมด้านสังคมและการมีส่วนร่วมทางการเมืองในพื้นที่ชายแดนใต้ เช่น หัวหน้าฝ่ายสำนักงานชมรมเยาวชนมุสลิมมัสญิดตะลุบัน อดีตประธานเครือข่ายเยาวชนลุ่มน้ำสายบุรี เลขาธิการกลุ่มปาตานีบารู เลขาธิการกลุ่ม NEXT GEN ภายใต้พรรคประชาชาติ ตัวแทนเยาวชนที่ขับเคลื่อนงานภายใต้พรรคภูมิใจไทย ตัวแทนเยาวชนที่ขับเคลื่อนงานภายใต้พรรคพลังประชารัฐ ตัวแทนเยาวชนที่ขับเคลื่อนงานภายใต้พรรคก้าวไกล ตัวแทนเยาวชนที่ขับเคลื่อนงานภายใต้พรรคไทยศรีวิไลย์ ตัวแทนเยาวชนที่เคยขับเคลื่อนงานภายใต้พรรคไทยสร้างไทย เยาวชนที่เคยลงสมัครรับเลือกตั้งทั้งในระดับท้องถิ่นและระดับชาติ ตลอดจนเยาวชนที่สนใจประเด็นการขับเคลื่อนงานการเมือง เป็นต้น