เมื่อวันที่ 16 เมษายน 2569 อาจารย์ฟารีดา ปันจอร์ ได้เข้าพบ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พัทธ์ธีรา นาคอุไรรัตน์ รักษาการแทนรองผู้อำนวยการฝ่ายบริหาร สถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล พร้อมมอบหนังสือเรื่อง “เสียงจากชุมชนสู่โต๊ะเจรจาสันติภาพ: บทเรียนและประสบการณ์การสร้างสันติภาพอย่างครอบคลุมในจังหวัดชายแดนใต้ของไทย พ.ศ. 2565–2568” เพื่อใช้เป็นประโยชน์ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทางวิชาการด้านการสร้างสันติภาพในจังหวัดชายแดนใต้

ในโอกาสเดียวกันนี้ ได้ร่วมแสดงความยินดีกับคุณ Lauren Avery ผู้ประสานงานจากองค์กร Minority Rights Group ซึ่งเป็นหนึ่งในเครือข่ายวิจัยของสถานวิจัยความขัดแย้งฯ เนื่องในโอกาสเข้ารับตำแหน่งอาจารย์ประจำสถาบันเอเชียศึกษา (Center for Asian Studies) มหาวิทยาลัยมหิดล

สันติภาพที่สั่นคลอน…ไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป
เมื่อความไม่สงบยังไม่จบ และเศรษฐกิจกำลังกดทับชีวิตผู้คน

เราจะ “รอ” หรือจะ “ร่วมสร้างทางออก” ไปด้วยกัน

 วันอาทิตย์ ที่ 19 เมษายน 2569
เวลา 09.00 – 18.00 น.
 ห้องประชุม โรงแรมอ่าวมะนาวรีสอร์ทนราธิวาส

ขอเชิญร่วมเวทีเสวนา แลกเปลี่ยนมุมมอง และร่วมกันหาทางออก
กับวิทยากรจากหลากหลายภาคส่วน
รอมฎอน ปันจอร์ ส.ส.บัญชีรายชื่อ
ละม้าย มานะการ ประธานสภาประชาสังคมชายแดนใต้
อายุบ เจ๊ะนะ รองประธานมูลนิธินูซันตาราเพื่อสิทธิมนุษยชนและการพัฒนา

ดำเนินรายการโดย อิมรอน ซาเหาะ CSCD ม.อ.ปัตตานี

เปิดพื้นที่ให้ทุกเสียงได้มีความหมาย
ทั้งการฟัง วิเคราะห์ และร่วมออกแบบ “อนาคตของพื้นที่”

เพราะอนาคตของชายแดนใต้…ต้องไม่ถูกกำหนดโดยความเงียบ

เพราะ "สันติภาพ" ไม่ใช่เรื่องของใครคนใดคนหนึ่ง แต่คือเรื่องของเราทุกคน

ภาพบรรยากาศความร่วมมือร่วมใจจากกิจกรรมเสวนาและการลงพื้นที่ในหัวข้อ "สันติภาพที่สั่นคลอน: แก้ก่อนจะสายเกินไป"

วันนี้พวกเรามารวมตัวกันด้วยเจตจำนงที่แน่วแน่ เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองและสะท้อนปัญหาที่กำลังเกิดขึ้นในพื้นที่ เพราะเราเชื่อว่าสัญญาณของความไม่สงบที่สั่นคลอนอยู่นั้น หากเราเพิกเฉย ปัญหาก็จะยิ่งฝังรากลึก การร่วมมือกัน "แก้" ในวันนี้ จึงเป็นการปกป้องอนาคตให้ลูกหลานของเรา

ขอบคุณทุกเสียงสะท้อน ทุกรอยยิ้ม และความเชื่อมั่นที่ส่งต่อให้กัน ก้าวต่อไปคือการนำชุดความคิดเหล่านี้ไปผลักดันให้เกิดผลจริง!

ขอเชิญติดตามรายการสันติสนทนา Ep.6 : ถอดรหัสการเจรจาสงบศึกสหรัฐฯ-อิหร่าน: ทำไมล้มเหลว ?

วิทยากรร่วมสนทนา
 ดร.รุสตั้ม หวันสู สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
 ผศ.ดร.ยาสมิน ซัตตาร์ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
 ผศ.ดร.อันวาร์ กอมะ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

ดำเนินรายการโดย
 อิมรอน ซาเหาะ สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

วันพฤหัสบดีที่ 16 เมษายน 2569 เวลา 17.00 น เป็นต้นไป

ทาง Facebook Page : Institute for Peace Studies : สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และ Faculty of Political Science, Prince of Songkla University

เสียงจากชุมชนถึงโต๊ะเจรจาสันติภาพ 

บทเรียนและประสบการณ์จากโครงการการสร้างสันติภาพอย่างครอบคลุมในจังหวัดชายแดนใต้ของไทย 2565 – 2568

** อ่านฉบับเต็มออนไลน์ได้ที่:** คลิ๊ก  ที่นี่

WHITENEWS TALK วันนี้ชวนคุยประเด็น "เงิน ศาสนา และการเลือกตั้ัง จากหลักการสู่ปรากฏการณ์ในพื้นที่จังหวัดชายแดนใต้" กับ อิมรอน ซาเหาะ เจ้าหน้าที่/นักวิจัย CSCD สถาบันสันติศึกษา ม.อ.ปัตตานี รับชมย้อนหลัง คลิ๊ก ที่นี่

วันที่ 29 มีนาคม 2569 ณ ห้องอาหาร โรงแรมซีเอส จังหวัดปัตตานี ในช่วงการหารือระหว่างการรับประทานอาหารเย็น ผู้แทนองค์การยูนิเซฟประจำประเทศไทย (UNICEF Thailand) ได้แก่ Ken Legins พร้อมด้วย ศาสตราจารย์กิตติคุณ วิทิต มันตาภรณ์ ศาสตราภิชานคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นายสันติ ศิริธีราเจษฎ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านการคุ้มครองเด็ก และ คุณอลิญา หมัดหมาน เจ้าหน้าที่องค์การยูนิเซฟประจำพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้

ได้เข้าพบตัวแทนจากสถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา คณาจารย์จากมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี และนักสิทธิมนุษยชนในพื้นที่ เพื่อร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและหารือเกี่ยวกับสถานการณ์ความรุนแรงและแนวทางการสร้างสันติภาพ โดยเน้นประเด็นการคุ้มครองเด็กในบริบทของสถานการณ์ความไม่สงบ

บทความวิชาการของบุคลากรของสถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ ได้รับการในตีพิมพ์ในหนังสือรวมรวมบทความวิชาการ และบทความวิจัยในโครงการการพัฒนาและกระบวนการสร้างประชาคมในประเทศไทยและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (2020-2024) นำโดย University of the Ryukyus ได้แก่

1. ประชาสังคมหญิงชายแดนใต้กับการขับเคลื่อนสันติภาพและสิทธิมนุษยชนในจังหวัดชายแดนใต้ โดย อาจารย์ฟารีดา ปันจอร์

2. หนึ่งทศวรรษแห่งการต่อสู้ทางภาษา บทสนทนาและวาทกรรมของสันติภาพในจังหวัดชายแดนใต้ โดย ผศ.ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี และ ผศ.ดร.กุสุมา กูใหญ่

หนังสือรวมงานวิชาการและบทความวิจัยนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการวิจัยและการพัฒนาเครือข่ายนักวิจัยรุ่นใหม่จากประเทศไทยและประเทศลาวในประเด็นบทบาทของประชาคมและการพัฒนาท้องถิ่น ได้แก่ University of the Ryukrus, Niigata Univerity, Ibarki University, Doshisha, Hokkaido University จากประเทศไทยได้แก่ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, มหาวิทยาลัยขอนแก่น, วิทยาลัยชุมชนยโสธร, มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี และจากประเทศลาว National University of Laos

วันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2569 สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ให้การต้อนรับคณาจารย์และนักศึกษาจากหลักสูตรประกาศนียบัตรด้านสตรี สันติภาพ และความมั่นคง (Diploma in Women, Peace and Security - DWPS) จากมหาวิทยาลัย Mindanao State University, Maguindanao ประเทศฟิลิปปินส์ ในโอกาสเข้าร่วมกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้านการสร้างสันติภาพในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ด้านสตรี สันติภาพและความมั่นคง (WPS)

ในการนี้ ผศ.ดร.กุสุมา กูใหญ่ ผู้อำนวยการสถาบันสันติศึกษา และ Assoc. Prof. Dr. Saima S. Maulana ผู้อำนวยการ Institute of Management และประธานหลักสูตรดังกล่าวได้ร่วมลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) ระหว่างสองสถาบัน ณ ห้องประชุมชูเกียรติ ปิติเจริญกิจ คณะวิทยาการสื่อสาร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ความร่วมมือดังกล่าวครอบคลุมประเด็นสำคัญ ได้แก่

1) โครงการวิจัยร่วมด้านสตรี สันติภาพ และความมั่นคง

2) การแลกเปลี่ยนคณาจารย์และความร่วมมือทางวิชาการ

3) กิจกรรมเสริมสร้างศักยภาพด้านเพศภาวะและสันติศึกษา

4) โครงการเรียนรู้และแลกเปลี่ยนทางวิชาการในระดับนานาชาติ

นอกจากนี้ สถาบันสันติศึกษา ได้มีการจัดเวทีเสวนาในหัวข้อ “การบูรณาการเรื่องสตรี สันติภาพ และความมั่นคง เข้าสู่การศึกษาสันติภาพและความขัดแย้งในระดับภูมิภาค” โดยมีผู้ร่วมเสวนา ได้แก่

1) ผศ.ดร.กุสุมา กูใหญ่ ผู้อำนวยการสถาบันสันติศึกษา

2) อาจารย์ธรรมศาสตร์ โสตถิพันธุ์ รองผู้อำนวยการสถาบันสันติศึกษา

3) ผศ.ดร.รุ่งรวี เฉลิมศรีภิญโญรัช อาจารย์ประจำสถาบันสันติศึกษา

โดยมี อาจารย์ฟารีดา ปันจอร์ เป็นผู้ดำเนินรายการ

การเสวนามุ่งนำเสนอบทบาทและผลงานของสถาบันสันติศึกษาในประเด็นเพศภาวะและวาระสตรี สันติภาพ และความมั่นคงรวมถึงการดำเนินงานด้านสันติศึกษา (Peace Education) ตลอดจนองค์ความรู้เกี่ยวกับสถานการณ์ความขัดแย้งและกระบวนการเจรจาสันติภาพในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ พร้อมทั้งสะท้อนมุมมองเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมของสตรีในกระบวนการสันติภาพ

ต่อมาในวันที่ 29 – 30 มีนาคม พ.ศ. 2569 คณาจารย์และนักศึกษาจากประเทศฟิลิปปินส์ได้เข้าร่วมกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง ร่วมกับนักวิชาการและนักปฏิบัติการด้านสันติภาพ ในหัวข้อ “WPS, สันติศึกษา และความเข้มแข็งของชุมชนท้องถิ่น” โดยมีผู้ร่วมเสวนา ได้แก่ ผศ.ดร.ยาสมิน ซัตตาร์ จากคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี และคุณโซรยา จามจุรี ประธาน Civic Women ดำเนินรายการโดย คุณฟาฏิล จามจุรี ณ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

ส่วนในวันที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2569 คณะผู้แทนจากประเทศฟิลิปปินส์ยังได้เข้าเยี่ยมชมศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) พร้อมเข้าร่วมการเสวนาโต๊ะกลมในหัวข้อ “การสร้างสันติภาพโดยสตรีและธรรมาภิบาลแบบมีส่วนร่วม: การเสริมสร้างภาวะผู้นำของสตรีในวาระสตรี สันติภาพ และความมั่นคง” อีกด้วย

วันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2569 เวลา 11:00 น.-15:30 น. ณ ห้องประชุมชูเกียรติปิติเจริญ ชั้น 3 คณะวิทยาการสื่อสาร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา ได้เข้าร่วมการประชุมภาคีโครงการสหภาพยุโรปในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยมี คุณ Audrey-Anne Rochelemagne ผู้แทนสหภาพยุโรปประจำประเทศไทย และคุณอรุณศิริ โพธิ์ทอง ผู้จัดการโครงการ เป็นผู้นำการประชุม

ในการนี้ ตัวแทนจากสถานวิจัยฯ นำโดย ผศ.ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี ได้นำเสนอภาพรวมสถานการณ์ความไม่สงบและความคืบหน้าของกระบวนการพูดคุยสันติภาพในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ขณะเดียวกัน อาจารย์ฟารีดา ปันจอร์ พร้อมคณะ ได้นำเสนอความคืบหน้าการดำเนินโครงการวิจัยเรื่อง “ความเสมอภาคของคนพิการในจังหวัดชายแดนภาคใต้” ภายใต้โครงการ Movement on Disability Equality in Thailand’s Southern Border Provinces (MODE-SBP) ซึ่งได้รับการสนับสนุนจาก Minority Rights Group (MRG) และสหภาพยุโรป (EU)

นอกจากนี้ ภายในที่ประชุมยังมีการนำเสนอความก้าวหน้าของโครงการอื่น ๆ ได้แก่ โครงการ “Creating an Inclusive and Transformative Youth-Led Climate Action Movement (CINTALAM)” ดำเนินงานโดย Save the Children Thailand ร่วมกับมูลนิธิภาคใต้สีเขียว และโครงการ “Advancing Gender Responsive Governance through Women’s and Youth’s Leadership in Thailand’s Southern Border Provinces” ดำเนินงานโดยมูลนิธิรักษ์ไทยร่วมกับมูลนิธิเพื่อนหญิง

รายการ สันติสนทนา Ep.5 : "วิกฤติสหรัฐ-อิหร่าน กับการเปลี่ยนผ่านระเบียบโลกและความท้าทายของสันติภาพ" วันที่ 3 มีนาคม 2569

ร่วมสนทนาโดย

- ผศ.ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

- ผศ.ดร.มาโนชญ์ อารีย์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

- ดร.รุสตั้ม หวันสู สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

- ดร.ชญานิษฐ์ พูลยรัตน์ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

- ดร.ดวงยิหวา อุตรสินธุ์ มหาวิทยาลัยนิวยอร์ก วิทยาเขตอาบูดาบี สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์

ดำเนินรายการโดย 

อิมรอน ซาเหาะ สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

วิทยากรร่วมกันวิเคราะห์บริบทสถานการณ์ปัจจุบัน เงื่อนไขความขัดแย้ง ปัจจัยยกระดับความรุนแรง และผลกระทบในระยะสั้นและระยะยาว โดย ดร.ดวงยิหวา อุตรสินธุ์ ได้ฉายภาพให้เห็นถึงสภาพการณ์และบรรยากาศในอาบูดาบี ไม่ว่าจะเป็นระดับความรุนแรงจากการโจมตีด้วยอาวุธ ผลกระทบต่อประชาชน แนวทางการดูแลความปลอดภัยของประชาชน หรือคนไทยในอาบูดาบี ตลอดจนในมุมมองจากภูมิภาคอ่าวฯ กระแสความเห็นสาธารณะต่อความตึงเครียดครั้งนี้

ผศ.ดร.มาโนชญ์ อารีย์ และ ดร.รุสตั้ม หวันสู วิเคราะห์ถึงปมสำคัญของความขัดแย้งในครั้งนี้เกิดขึ้นจากอะไร ในขณะที่ก่อนหน้านี้ก็มีความพยายามในการจัดการเจรจาระหว่างสหรัฐอเมริกา (อ้างอิง :  เมื่อวันที่ 26 ก.พ.2569 สหรัฐอเมริกาและอิหร่านเปิดการเจรจาข้อตกลงนิวเคลียร์รอบที่ 3 ที่นครเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ซึ่งยังคงเป็นการเจรจาทางอ้อมที่มีโอมานทำหน้าที่เป็นตัวกลาง) ตลอดจนวิเคราะห์ถึงวิกฤตระหว่างสหรัฐอเมริกา อิสราเอล และ อิหร่าน ขณะนี้อยู่ใน “ระยะใด” ของวงจรความขัดแย้ง และมีตัวแปรใดที่อาจผลักดันไปสู่การยกระดับความรุนแรง

วิทยากรทั้ง 3 ท่านยังได้วิเคราะห์ถึงบทบาทของประเทศอาหรับในอ่าวฯ เช่น ซาอุดีอารเบีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ หรือกาตาร์ มีแนวโน้ม “ถ่วงดุล” หรือ “เลือกข้าง” อย่างไร และจะส่งผลต่อทิศทางในอนาคตอย่างไร

ดร.ชญานิษฐ์ พูลยรัตน์ กล่าวถึงเรื่องของความรุนแรงที่หลายทฤษฎีถูกกล่าวถึงในปัจจุบัน เช่น ทฤษฎีสมคบคิด หรือทฤษฎีการใช้สงครามเพื่อเบี่ยงเบนความสนใจ ฯลฯ ซึ่งผู้นำหลายๆ ประเทศใช้กัน โดยเฉพาะประเทศที่ใช้อำนาจนิยม แม้แต่ประเทศไทยที่ช่วงก่อนเลือกก็มีสถานการณ์สงครามเพื่ออะไรบางอย่าง

ผศ.ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี กล่าวถึง แนวคิดทางด้านรัฐศาสตร์โดยเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างประเทศยังเป็นที่ยอมรับในสังคมโลกในภาพรวม โดยหากปัจจุบันสหรัฐอเมริกามีประธานาธิบดีเป็นคนอื่นที่ไม่ใช่ประธานาธิบดีคนปัจจุบัน ต่อให้มีสงครามก็จะเป็นสงครามที่เคารพกฎหมายระหว่างประเทศมากกว่าที่เป็น

ทั้งนี้ วิทยากรยังได้วิเคราะห์ถึงผลกระทบจากวิกฤตินี้ว่ามีอะไรบ้าง และกำลังจะเกิดอะไรขึ้นบ้างหากการปะทะยังคงยืดเยื้อ ผลกระทบทางด้านเศรษฐกิจและทางด้านภูมิรัฐศาสตร์ของอ่าวเปอร์เซียและช่องแคบฮอร์มุซ หากเกิดการปะทะโดยตรงจะกระทบโครงสร้างเศรษฐกิจโลกอย่างไร และหากความตึงเครียดยืดเยื้อ จะนำไปสู่การจัดเรียงพันธมิตรใหม่ในตะวันออกกลางหรือไม่ อย่างไร ตลอดจนประเทศเล็กๆ รวมทั้งประเทศไทยเรา หากเกิดการปะทะที่ยืดเยื้อเรื้อรัง จะส่งผลกระทบต่อแรงงานข้ามชาติ เศรษฐกิจพลังงาน และความมั่นคงของรัฐขนาดเล็กในภูมิภาคหรือประเทศไทยอย่างไร

นอกจากนี้วิทยากรยังได้วิเคราะห์ถึงความท้าทายของสันติภาพตะวันออกกลาง เช่น จากบทเรียนของกระบวนการสันติภาพในพื้นที่ขัดแย้งอื่นๆ มีเงื่อนไขอะไรบ้างที่ทำให้คู่ขัดแย้งมหาอำนาจ “หันกลับสู่โต๊ะเจรจา” และในสถานการณ์ที่ความไม่ไว้วางใจสูงมาก กลไกใดมีศักยภาพมากที่สุดในการ “หยุดวงจรการยกระดับ” ตลอดจนหากมองออกไป 3 – 5 ปีข้างหน้า โครงสร้างความมั่นคงในตะวันออกกลางมีแนวโน้มเปลี่ยนแปลงในทิศทางใด

รับชมย้อนหลัง คลิ๊ก ที่นี่