บทความว่าด้วยเรื่องนักการเมืองมลายูมุสลิมฯ ในหนังสือความมั่นคงบนรอยร้าวฯ

โดย อิมรอน ซาเหาะ และ ดร.ยาสมิน ซัตตาร์, (ศ.ดร.อรรถจักร์ สัตยานุรักษ์, บรรณาธิการ)

ความมั่นคงบนรอยร้าว: ประวัติศาสตร์ กฎหมาย และผู้คนในพลวัตความขัดแย้งจังหวัดชายแดนภาคใต้ เป็นหนังสือที่รวบรวม 8 บทความ จากงานวิจัยโครงการ "กรอบงานวิจัยประเด็นเชิงยุทธศาสตร์ ลำดับที่ 13 ในเรื่อง "จังหวัดชายแดนใต้" (SRI13)

บางส่วนจากบทนำ “ความขัดแย้งกว่าทศวรรษที่ผ่านมาก็ได้ดึงให้นักการเมืองเข้ามามีส่วนร่วมในวังวนความขัดแย้งอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ดังในการศึกษาเรื่อง “พลวัตความเคลื่อนไหวของนักการเมืองมลายูมุสลิมท่ามกลางความรุนแรงในพื้นที่ชายแดนใต้” ของ อิมรอน ซาเหาะ และยาสมิน ซัตตาร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

การทำความเข้าใจความสลับซับซ้อนของปมเงื่อนต่างๆ จำเป็นที่จะต้องมองผ่านพลวัตของ “ผู้กระทำการ” ในพื้นที่เพื่อที่จะทำให้เห็นถึงมิติต่างๆ ที่ซ้อนทับกันในแต่ละช่วงจังหวะของเวลา ความพยายามแกะรอยความเปลี่ยนแปลงของ “ผู้กระทำการ” กลุ่มหนึ่งที่เสนอตัวเข้ามาทำงานเป็น “นักการเมือง” ผ่านระบบการเลือกตั้ง เป็นการศึกษาที่มีความหมายและมีความสำคัญ เพราะเป็นการทำความเข้าใจการเชื่อมต่อระหว่าง “ผู้กระทำการ” กับ คนในพื้นที่ และพื้นที่ทางการเมืองของสังคม การศึกษาลักษณะนี้จะทำให้เห็นได้ชัดเจนขึ้นภายในเงื่อนไขความเปลี่ยนแปลงทางสังคมเศรษฐกิจของพลเมืองในพื้นที่ ได้กลายเป็นเงื่อนไขที่กำหนดให้ “นักการเมือง” ต้องเลือกคิดและเสนอตัวให้เหมาะสมกับอารมณ์ความรู้สึกของผู้คนโดยเฉพาะภายใต้สถานความรุนแรงที่คุกรุ่นตลอดเวลา “นักการเมือง” ที่สามารถชนะการเลือกตั้งมาได้ย่อมสามารถสร้าง “ข้อเสนอ” บางประการที่ถูกกับอารมณ์ความรู้สึกนึกคิดของพลเมืองผู้ออกเสียงเลือกพวกเขา”

ศ.ดร.อรรถจักร์ สัตยานุรักษ์ บรรณาธิการ

“หนังสือเล่มนี้ทำหน้าที่สำคัญในการพิจารณาการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในช่วงเวลานี้ และเสนอแนะแนวทางที่พอจะมองเห็นและเป็นไปได้ แต่ทางเลือก/ทางออกของปัญหาที่จะเกิดขึ้นได้นั้น ขึ้นอยู่กับพลังทางสังคมทั้งหมด”

ศ.ดร.อรรถจักร์ สัตยานุรักษ์ บรรณาธิการ

ผ่านไปสิบกว่าปีของปัญหาในพื้นที่ชายแดนภาคใต้ ความเนิ่นนานที่ทำให้สังคมไทยเริ่มชินชา และเพิกเฉย อาจถึงเวลาแล้วที่เราจะกลับมาลืมตามองปัญหา และให้ความสนใจเรื่องนี้อีกครั้ง

สั่งซื้อได้ที่

https://shop.sac.or.th/th/product/99/

พบกับรายงานประจำปี 2563 สถาบันสันติศึกษา
รายงานที่ว่าด้วยเรื่องราวการทำงานเพื่อขับเคลื่อนงานสันติศึกษาบนวิถีพหุวัฒนธรรม ในรูปแบบออนไลน์ (E-book) อ่านฉบับเต็มได้ที่ http://online.anyflip.com/bqije/gpuo/mobile/index.html
หรือสแกน QR-code

การสอนสันติภาพศึกษาในพื้นที่ความขัดแย้งของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

ฟารีดา ปันจอร์

อาจารย์วิจัย สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

ยาสมิน ซัตตาร์

อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ ภาควิชาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่อง การสอนสันติภาพศึกษาในพื้นที่ความขัดแย้งของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานีมีเป้าหมายมุ่งเน้นศึกษาพัฒนาการ แนวทางการสอนความรู้เรื่องสันติภาพ ตลอดจนนำผลสะท้อนความคิดเห็นจากการสอนรายวิชาศึกษาทั่วไป 117-114 คิด ทำ นำสุข (Living a Peaceful Life) ในปีการศึกษาที่ 1/2561 เพื่อนำมาปรับปรุงและพัฒนาตามแนวทางการศึกษาเพื่อสันติภาพ โดยใช้การวิเคราะห์เอกสารการเก็บรวมรวมข้อมูลจากแบบสำรวจความคิดเห็นและการสัมภาษณ์ผู้เรียนและผู้สอน ผลการศึกษาพบว่า 1) การศึกษาด้านสันติภาพในจังหวัดชายแดนใต้มีพัฒนาการจากการปรับใช้ความรู้ด้านสันติวิธีขององค์กรภาคประชาสังคม และก่อตัวเป็นหลักสูตรในมหาวิทยาลัยภายใต้บริบทของนโยบายการศึกษาเพื่อความมั่นคงในพื้นที่และการเรียนรู้เพื่ออยู่ร่วมในสังคมพหุวัฒนธรรม ส่วนเนื้อหาของรายวิชา คิด ทำ นำสุข ได้ถ่ายทอดมุมมองทั่วไปด้าน “สันติภาพ”  ที่มีความหลากหลาย ได้แก่ การเข้าใจหลักคิดในเรื่องของการรู้จักตัวเองและผู้อื่น การเข้าใจความหลากหลายของอัตลักษณ์ การอยู่ร่วมกันท่ามกลางความหลากหลายทางวัฒนธรรม การรู้จักความขัดแย้งและการสื่อสารเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ2) ผลการจัดการศึกษาตามแนวทางสันติภาพศึกษาผู้เรียนส่วนใหญ่มีทัศนคติในเชิงบวกต่อเนื้อหาการเรียนการสอน แต่ปรากฏข้อข้อท้าทายหลายประการด้วยกัน อาทิ กรณีศึกษาความขัดแย้งที่จังหวัดชายแดนใต้ ผู้เรียนตั้งคำถามและต้องการเรียนรู้มุมมองด้านอัตลักษณ์ของผู้คนกลุ่มต่างๆในด้านลึก พวกเขามีความต้องการของผู้เรียนในการเรียนรู้จากชุมชนที่ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้ง อีกทั้งมีความต้องการกระบวนการเรียนรู้ในห้องเรียนที่มีปฏิสัมพันธ์มากขึ้นในชั้นเรียน ข้อค้นพบดังกล่าวสามารถนำมาพัฒนาการเรียนการสอน ได้อย่างสอดคล้องกับแนวทางการศึกษาเพื่อสันติภาพ

ที่มา Journal of Human Rights and Peace Studies

ข้อถกเถียงว่าด้วยการเป็นผู้นำทางการเมืองกับผู้หญิงมุสลิมในพื้นที่ชายแดนใต้

ยาสมิน ซัตตาร์

คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

อิมรอน ซาเหาะ

สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

อับดุลเอาว์วัล สิดิ

โครงการมะดีนะตุสสลาม มหาวิทยาลัยฟาฏอนี

บทคัดย่อ

จุดประสงค์ บทความเรื่องนี้เป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัยเรื่องพื้นที่ทางการเมืองแบบเป็นทางการของผู้หญิงมลายูมุสลิมชายแดนใต้: บทบาท โอกาส และข้อท้าทาย โดยงานชิ้นนี้ต้องการอภิปรายข้อถกเถียงว่าด้วยเรื่องการเป็นผู้นำของสตรีในอิสลาม โดยมีกรณีตัวอย่างของผู้หญิงมลายูมุสลิมชายแดนใต้

วิธีการศึกษา งานวิจัยชิ้นนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพที่ใช้วิธีการศึกษาผ่านงานวิจัยและเอกสารที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนการศึกษาผ่านการเก็บข้อมูลในพื้นที่สนามการเมืองชายแดนใต้ที่มีสตรีมลายูมุสลิมอยู่ในพื้นที่

ผลการศึกษา พบว่า ในพื้นที่ชายแดนใต้มีข้อท้าทายประการสำคัญสำหรับผู้หญิงมุสลิมในการเข้าสู่พื้นที่ทางการเมือง นั่นคือข้อถกเถียงเรื่องบทบาทของผู้หญิงมุสลิมในพื้นที่ทางการเมืองซึ่งมีการตีความของนักกฎหมายอิสลามและผู้รู้ในอดีตในบริบทที่ต่างกันไป ขึ้นอยู่กับวิธีการมองบทบาทหน้าที่ของความเป็นผู้หญิงหรือมีจารีตประเพณีในแต่ละสังคม และสำหรับผู้รู้ศาสนาอิสลามบางท่านก็ไม่ได้มองว่าการมีบทบาทของผู้หญิงในฐานะผู้นำไม่ว่าจะเป็นรัฐมนตรีหรือนายกรัฐมนตรีนั้นเป็นเรื่องที่ขัดต่อหลักการศาสนา ตราบใดที่เมื่ออยู่ในตำแหน่งนั้นแล้วผู้หญิงคนนั้นยังคงสามารถรักษาการปฏิบัติตนตามหลักการศาสนาอิสลามเอาไว้ได้ ขณะเดียวกันในพื้นที่ชายแดนใต้พบว่าผู้คนส่วนใหญ่ยังคงไม่ยอมรับในบทบาทการเป็นผู้นำของผู้หญิง ซึ่งมีผลต่อตัวนักการเมืองสตรีในพื้นที่ที่แม้จะมีต้นทุนในเรื่องต่าง ๆ ประกอบกันแล้ว ก็อาจทำให้ไม่สามารถชนะการเลือกตั้งแบบแบ่งเขตได้

การนำผลวิจัยไปใช้ ผลของงานวิจัยชิ้นนี้ได้นำไปแลกเปลี่ยนกับตัวแทนสมาชิกผู้แทนราษฎรหญิงในพื้นที่ตลอดจนองค์กรภาคประชาสังคมที่ขับเคลื่อนในการพัฒนาศักยภาพของผู้หญิงในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งใช้ประกอบในการดำเนินงานต่อไป

ที่มา วารสารอิสลามศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

ความท้าทายของกระบวนการสันติภาพจังหวัดชายแดนใต้ในสถานการณ์แพร่ระบาดของโควิด -19

ฟารีดา ปันจอร์

อาจารย์นักวิจัย สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา

สาระสังเขป 

สถานการณ์โควิด-19 ที่ระบาดมาตั้งแต่ต้นปี 2563 เป็นปรากฏการณ์ที่สร้างผลกระทบต่อวิถีชีวิตผู้คนชายแดนใต้เป็นอย่างมากทั้งการเดินทาง การประกอบอาชีพ และการศึกษา นอกจากนี้ ยังกระทบต่อกระบวนการสร้างสันติภาพ/สันติสุขในแง่ของความต่อเนื่องในการดำเนินการ เนื่องจากมีอุปสรรคด้านการปิดพรมแดนระหว่างไทย-มาเลเซียเนื่องจากความรุนแรงของโรคระบาด อย่างไรก็ตามการพูดคุยสันติภาพ/สันติสุข ภายใต้สถานการณ์ที่เปราะบางยังคงเดินหน้าต่อไปเพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับทุกฝ่ายในการแสวงหาสันติภาพที่ยั่งยืน

ที่มา RUSAMILAE JOURNAL

รายงานผลการสำรวจความคิดเห็นของคนรุ่นใหม่นอกพื้นที่ที่มีต่อความขัดแย้งในจังหวัดชายแดนภาคใต้

โดย ศูนย์ความร่วมมือทรัพยากรสันติภาพ และสถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

กรกฎาคม 2563

ดาวน์โหลดเอกสาร

บทความวิจัยเรื่อง "พลวัตความเคลื่อนไหวของนักการเมืองมลายูมุสลิมท่ามกลางความรุนแรงในพื้นที่ชายแดนใต้" โดย นายอิมรอน ซาเหาะ และ ดร.ยาสมิน ซัตตาร์ ตีพิมพ์ในเอกสารประกอบการสัมมนาวิชาการว่าด้วยเรื่อง “ชายแดนใต้: พื้นที่ ผู้คน และข้อเสนอเชิงนโยบาย” เป็นบทความที่มาจากรายงานวิจัยของ 9 โครงการวิจัยภายใต้ชุดโครงการงานวิจัยประเด็นวิจัยเชิงยุทธศาสตร์จังหวัดชายแดนภาคใต้ (SRI 13) ของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (สกสว.) จัดโดย ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) (ศมส.) สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (สกสว) และสภานิติบัญญัติแห่งชาติ เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2563 ณ ห้องประชุมศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร กรุงเทพมหานคร

Publication: การเมืองการเลือกตั้งของนักการเมืองท้องถิ่นชายแดนใต้ท่ามกลางบริบทความรุนแรง

วารสาร:

• วารสารวิทยบริการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
• ปีที่ 31 ฉบับที่ 1 มกราคม - เมษายน 2563

ปีที่พิมพ์:

• 2563

ผู้เขียน:

• เอกรินทร์ ต่วนศิริ

รายละเอียด:

บทคัดย่อ

งานวิจัยชิ้นนี้เป็นการศึกษาพฤติกรรมทางการเมืองของนักการเมืองในการเลือกตั้งระดับท้องถิ่นในจังหวัดชายแดนภาคใต้ท่ามกลางบริบทความรุนแรง โดยมีวัตถุประสงค์ของโครงการวิจัย 1) เพื่อศึกษาบทบาทของนักการเมืองท้องถิ่นท่ามกลางบริบทความรุนแรง 2) เพื่อศึกษาพฤติกรรมและลักษณะการหาเสียงของนักการเมืองท้องถิ่น 3) เพื่อศึกษาถึงความสัมพันธ์ระหว่างสถานการณ์ความไม่สงบในพื้นที่กับการเมืองการเลือกตั้งและบทบาทของนักการเมืองท้องถิ่นในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ระเบียบวิธีการวิจัยเป็นการศึกษาโดยอาศัยการวิจัยเชิงคุณภาพ (qualitative research) โดยมีการรวบรวมข้อมูลด้วยวิธีการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก (in-dept interview)  จากการสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบลูกโซ่ (snowball sampling) ซึ่งเป็นการเลือกกลุ่มตัวอย่างโดยอาศัยการแนะนำของผู้ให้สัมภาษณ์ไปเรื่อยๆ และการค้นคว้าข้อมูลที่เกี่ยวข้องทั้งจากเอกสาร งานวิชาการ และบทความออนไลน์ที่เกี่ยวข้อง

ผลงานวิจัยภาพรวมพบว่า พฤติกรรมทางการเมืองของนักการเมืองท้องถิ่นในพื้นที่มีรูปแบบเดียวกับนักการเมืองท้องถิ่นทั่วไปในประเทศไทย กล่าวคือมีการผูกโยงกับการซื้อเสียงและเครือข่ายอุปถัมภ์ของนักการเมืองระดับชาติได้ลงสู่การเมืองระดับท้องถิ่นอย่างเหนียวแน่น

หากทว่าการเมืองในพื้นที่ส่วนใหญ่มีลักษณะเฉพาะที่อิงกับกลุ่มศาสนา และพบว่ารูปแบบการหาเสียงและพฤติกรรมการเลือกตั้งของนักการเมืองและชาวบ้านในหลายพื้นที่ก็มีพื้นที่ต่อรองทางด้านความเชื่อศาสนา

นอกจากนี้ ลักษณะเฉพาะในพื้นที่ พฤติกรรมการเลือกตั้งก็ยังคงยึดกับตัวบุคคลเป็นหลัก ประกอบกับการที่ไม่มีพรรคการเมืองใดผูกขาดการเมืองในพื้นที่ได้ และแม้ว่าความรุนแรงในช่วงการเลือกตั้งเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องแต่ก็ไม่ได้มีการสอบสวนสืบสวนเพราะถูกอธิบายเหมารวมด้วยสถานการณ์ความรุนแรงระหว่างรัฐกับกลุ่มขบวนการติดอาวุธ

คำสำคัญ: นักการเมืองท้องถิ่น, สามจังหวัดชายแดนภาคใต้, ความรุนแรงในการเลือกตั้ง, การเลือกตั้งท้องถิ่น

Abstract

This research is to study the political behaviour of politicians in local elections in the southern border provinces amid the violent context.  The objectives of the research project are 1) to study the role of local politicians in the context of violence, 2) to study behaviour and campaign characteristics of local politicians, and 3) to analyse the relationship between the unrest situation in the area, electoral politics, and the roles of local politicians in the three southern border provinces. It employs a qualitative methodology. In-dept interview method; with snowball sampling which is a sample selection by using the advice of interviewers, is used to collect data together with secondary research on academic papers and related online articles.

The research finds that the behaviors of local politicians in the three southern border provinces are similar to those of local politicians in other regions of Thailand. Local elections mostly rely on vote-buying and patronage system overseen by national-level politicians; and such system are also deep-rooted in the local politics.

However, local politics in this region is particularly adhered to religious groups. It can be seen through the political behaviour of the local politicians and people during the political canvass that spaces for dialogues and negotiations on religious-related issues emerged in several areas.

Furthermore, it is specific to this region that electoral behaviours rely highly on individuals due to the lack of monopolized power by any political parties.  Several violent incidents occurring continuously throughout electoral-related periods were left unexplained and not properly investigated because they were mostly assumed as violence between the state and armed groups.

Keywords: local politicians, southern border provinces of Thailand, electoral violence, local election

เว็บที่เกี่ยวข้อง:

• https://journal.oas.psu.ac.th/index.php/asj/article/view/1458

ดาวน์โหลดเอกสาร:

• https://drive.google.com/file/d/1pLu8SIJROrSUVMlBOMFtwmO9_V0BUBJk/view

Publication: การเปลี่ยนผ่านทางการเมืองและการสื่อสารเพื่อสร้างสันติภาพ : แนวคิดและประสบการณ์

หนังสือ:

• รวมปาฐกถาจากการประชุมวิชาการนานานชาติ (2557 - 2560)

ปีที่พิมพ์:

• 2562

ผู้เขียน:

• บรรณาธิการ : ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี, กุสุมา กูใหญ่, วลักษณ์กมล จ่างกมล, ฟารีดา ปันจอร์, รอมฎอน ปันจอร์, นิชาภา เชิงสมอ

รายละเอียด:

เว็บที่เกี่ยวข้อง:

• -

ดาวน์โหลดเอกสาร:

• https://drive.google.com/file/d/1fkhgXT-3NeTKHs1n8nTUUOcwGmCNp2-z/view