กระบวนการปรึกษาหารือสาธารณะ

เสียงจากชุมชนถึงโต๊ะเจรจาสันติภาพ 

บทเรียนและประสบการณ์จากโครงการการสร้างสันติภาพอย่างครอบคลุมในจังหวัดชายแดนใต้ของไทย 2565 – 2568

** อ่านฉบับเต็มออนไลน์ได้ที่:** คลิ๊ก  ที่นี่

เสียงจากชุมชนถึงโต๊ะเจรจาสันติภาพ 

บทเรียนและประสบการณ์จากโครงการการสร้างสันติภาพอย่างครอบคลุมในจังหวัดชายแดนใต้ของไทย 2565 – 2568

** อ่านฉบับเต็มออนไลน์ได้ที่:** คล๊ก https://anyflip.com/chcsb/ngjw/ 

วันที่ 25 กรกฎาคม 2567 ที่ผ่านมา ดร.รุ่งรวี เฉลิมศรีภิญโญรัช อาจารย์ประจำสถาบันสถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (IPS, PSU) และนายรัฐวิศว์ เอื้อประชานนท์ ผู้จัดการโครงการ มูลนิธิศูนย์ทรัพยากรสันติภาพ (PRC) ได้นำเสนอรายงานวิจัยเรื่อง “วาระเพื่อสันติภาพ: ทบทวนข้อเสนอจากภาคประชาสังคมต่อการสร้างสันติภาพในชายแดนใต้” ให้กับนักการทูตและเจ้าหน้าที่จากองค์กรระหว่างประเทศ อาทิ สถานเอกอัครราชทูตสหรัฐอเมริกา อังกฤษ เยอรมัน สวิตเซอร์แลนด์  สหภาพยุโรป และหน่วยงานเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศสหรัฐ (USAID) ฯลฯ ณ ห้องประชุมสำนักงานหน่วยงานเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศสหรัฐ กรุงเทพมหานคร

รายงานวิจัยฉบับนี้ได้ทบทวนข้อเสนอของภาคประชาสังคมในชายแดนใต้ 14 องค์กร/เครือข่ายเกี่ยวกับการสร้างสันติภาพในชายแดนใต้ เพื่อเป็นการรวบรวมองค์ความรู้และข้อเสนอเชิงนโยบายสำหรับการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้  โดยเฉพาะอย่างยิ่งการปรึกษาหารือสาธารณะที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคตอันใกล้  โดยรายงานจะมีการเผยแพร่ผ่านทางเว็บไซต์ของสถาบันสันติศึกษาเร็วๆ นี้

ในการสัมมนานี้ยังมีผู้อภิปรายอีกท่านหนึ่งคือนายจาตุรนต์ ฉายแสง  อดีตรองนายกรัฐมนตรีและประธานคณะกรรมาธิการวิสามัญเพื่อพิจารณาศึกษาและเสนอแนวทางการส่งเสริมกระบวนการสร้างสันติภาพเพื่อแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้  ซึ่งได้ให้ความเห็นเกี่ยวกับปัญหารากเหง้าของความขัดแย้งในภาคใต้ในหลายๆ ด้าน  โดย ดร.รุ่งรวี ได้ร่วมอภิปรายในฐานะกรรมาธิการและที่ปรึกษากรรมาธิการของคณะกรรมาธิการนี้ด้วย

โดยโครงการวิจัยเรื่อง “วาระเพื่อสันติภาพ: ทบทวนข้อเสนอจากภาคประชาสังคมต่อการสร้างสันติภาพในชายแดนใต้” มีนักวิจัยประกอบไปด้วย

ดร.รุ่งรวี เฉลิมศรีภิญโญรัช อาจารย์ประจำสถาบันสถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ในฐานะ หัวหน้าโครงการวิจัย

นายรัฐวิศว์ เอื้อประชานนท์ ผู้จัดการโครงการ มูลนิธิศูนย์ทรัพยากรสันติภาพ ในฐานะ นักวิจัยร่วม

นายอิมรอน ซาเหาะ เจ้าหน้าที่ประจำสถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ในฐานะ นักวิจัยร่วม

นางสาวกอนีต๊ะ สะรี เจ้าหน้าที่ประจำมูลนิธิศูนย์ทรัพยากรสันติภาพ ในฐานะ นักวิจัยร่วม 

ระหว่างวันที่ 24 - 27 กุมภาพันธ์  2567 ที่ผ่านมา ณ ห้องประชุมกลางชล ชั้น 8 โรงแรมซีเอส ปัตตานี และห้องประชุมสถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ร่วมกับมูลนิธิความร่วมมือสันติภาพ ได้จัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการ เรื่อง "วาระสันติภาพ: ทบทวนข้อเสนอจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเพื่อการปรึกษาหารือสาธารณะในภาคใต้" ภายใต้โครงการวิจัย เรื่อง “วาระเพื่อสันติภาพ: ทบทวนข้อเสนอแนะสำหรับการปรึกษาหารือสาธารณะจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลากหลายกลุ่ม”

ในวงสัมมนามีการนำเสนอร่างรายงาน "วาระสันติภาพ: ทบทวนข้อเสนอจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเพื่อการปรึกษาหารือสาธารณะในภาคใต้ ส่วนที่เกี่ยวกับข้อเสนอต่อกระบวนการพูดคุย โดย ดร.รุ่งรวี เฉลิมศรีภิญโญรัช สถาบันสันติศึกษา และ คุณรัฐวิศว์ เอื้อประชานนท์ ศูนย์ทรัพยากรสันติภาพ โดยมี คุณอิมรอน ซาเหาะ สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และคุณกอนีต๊ะ สะรี มูลนิธิความร่วมมือสันติภาพ ร่วมรวบรวมข้อมูลในการจัดทำรายงาน

ร่วมให้ความเห็นต่อร่างรายงานและพูดคุยแลกเปลี่ยน โดย ผศ.ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี และ ผศ.ดร.กุสุมา กูใหญ่  โดยมีผู้เข้าร่วมแลกเปลี่ยนจากหลากหลายวิชาชีพ หลากหลายกลุ่ม อาทิ ตัวแทนผู้นำศาสนาอิสลาม ครู อุสตาซ อุสตาซซะฮ์ โรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม เจ๊ะฆูโรงเรียนตาดีกา ตัวแทนนักการเมืองท้องที่ท้องถิ่น ตัวแทนข้าราชการ ตัวแทนกลุ่มชาวพุทธและศาสนาอื่น ตัวแทนภาคประชาสังคมจากหลากหลายประเด็น ฯลฯ ร่วมให้ความเห็นและพูดคุยแลกเปลี่ยน

นอกจากนี้ ยังมีนักวิชาการในพื้นที่ชายแดนใต้ และจากภูมิภาคอื่นๆ อาทิ ศ.ดร.ฉันทนา บรรพศิริโชติ หวันแก้ว รศ.ดร.บุษบง ชัยเจริญวัฒนะ ผศ.ดร.ยาสมิน ซัตตาร์ ผศ.ดร.ฆายนีย์ ช. บุญพันธ์ ฯลฯ ร่วมให้ความเห็นและให้ข้อเสนอแนะต่อทีมวิจัย ตลอดจนนักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญจากต่างประเทศ อาทิ Prof.Dr.Isak Svenson, Assoc.Prof.Dr.Desirée Nilsson, Prof.Dr.Erik Melander, Dr.Karen Brounéus of Department of Peace and Conflict Research, Uppsala University, Dr. Anders Engvall, Stockholm School of Economics ฯลฯ ได้ร่วมนำเสนอและนำพูดคุยในประเด็น การปรึกษาหารือสาธารณะ: แนวปฏิบัติที่ดีเลิศจากพื้นที่ความขัดแย้งอื่นๆ

กำหนดการ

เสวนาแลกเปลี่ยนและการจัดทำข้อเสนอ

 “ปรึกษาหารือประชาชน : จะเอาอย่างไรกับกระบวนการสันติภาพ”

ภายใต้โครงการ

การสร้างสันติภาพอย่างครอบคลุมในจังหวัดชายแดนใต้  

(Inclusive Peacebuilding in Thailand's Southern Border Provinces)

วันอาทิตย์ที่ 5 พฤศจิกายน 2566 เวลา 09.00 - 15.30 น.

ณ ห้องประชุมศรีวังสา คณะรัฐศาสตร์ มอ.ปัตตานี

จัดโดย สถาบันสันติศึกษา สมาคมร่วมสร้างชุมชนศรัทธากัมปงตักวา สภาประชาสังคมชายแดนใต้

เครือข่ายวิชาการ Peace Survey สมัชชาประชาสังคมเพื่อสันติภาพ Projek SAMA SAMA และ

Minority Rights Group International (MRG) สนับสนุนโดย สหภาพยุโรป (EU)

 

เวลา	หัวข้อและวิทยากร
09.00 - 09.30 น.	ลงทะเบียน
09.30 - 09.50 น.	กล่าวต้อนรับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อรุณีวรรณ บัวเนี่ยว รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและพันธกิจสังคม วิทยาเขตปัตตานี   กล่าวเปิดงาน คุณรอมฎอน ปันจอร์ รองประธานคณะกรรมาธิการวิสามัญเพื่อพิจารณาศึกษาและเสนอแนวทางการส่งเสริมกระบวนการสร้างสันติภาพเพื่อแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้
09.50 – 10.10 น.	นำเสนอ “ผลการสํารวจความคิดเห็นของประชาชนต่อกระบวนการสันติภาพจังหวัดชายแดนภาคใต้ Peace Survey ครั้งที่ 7” โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี เครือข่ายวิชาการ Peace Survey
10.10 - 10.30 น.	นำเสนอผลการวิจัย “การศึกษาคุณภาพชีวิตในกลุ่มผู้เปราะบางเพื่อการสร้างสันติภาพอย่างครอบคลุมในจังหวัดชายแดนใต้” โดย นางฟารีดา ปันจอร์ สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และ นายแวรอมลี แวบูละ นายกสมาคมร่วมสร้างชุมชนศรัทธา กัมปงตักวา
10.30-10.40 น.	พักรับประทานอาหารว่าง
10.40 – 12.00 น.	เปิดเวทีแลกเปลี่ยน ขอถามประชาชน.. กระบวนการสันติภาพชายแดนใต้จะเดินหน้าไปอย่างไร? ช่วงที่ 1 นำกระบวนการโดย ผศ.ดร.สมัชชา นิลปัทม์    อาจารย์ประจำคณะวิทยาการสื่อสาร มอ.ปัตตานี นางสาวรอฮานี จือนารา   นักวิชาการอิสระและคณะทำงานวาระผู้หญิงชายแดนใต้ นายซาฮารี เจะหลง        บรรณาธิการ The Motive และเจ้าหน้าที่ฝ่ายกิจการฮาลาล    สำนักงานคณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัดปัตตานี
12.00 - 13.00 น.	พักรับประทานอาหารกลางวัน/ประกอบศาสนกิจ
13.00 - 13.15 น.	สรุปประเด็นโดยทีมวิชาการ
13.15 - 14.30 น.	เวทีแลกเปลี่ยน ระดมความเห็นเพื่อหาข้อเสนอแนะจากการปรึกษาหารือภาคประชาชน ขอถามประชาชน.. กระบวนการสันติภาพชายแดนใต้จะเดินหน้าไปอย่างไร? ช่วงที่ 2   นำกระบวนการโดย นายมะยุ เจ๊ะนะ ผู้อำนวยการสมัชชาประชาสังคมเพื่อสันติภาพ (CAP) นางฟารีดา ปันจอร์ อาจารย์ประจำสถาบันสันติศึกษา นายอิมรอน ซาเหาะ เจ้าหน้าที่/นักวิจัย สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา
14.30- 14.45  น.	สรุปประเด็นโดยทีมวิชาการ ดร.ชญานิษฐ์ พูลยรัตน์ อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นายฆอซาลี อาแว ฆอซาลี อาแว. ตำแหน่ง : เจ้าหน้าที่วิจัย ประจำศูนย์สันติวิธีชายแดนใต้ สถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล
14.45 –15.00 น.	กรรมาธิการสันติภาพฯ สะท้อนข้อคิดเห็นจากเวทีและรับข้อเสนอจากภาคประชาชน
15.00 -15.10 น.	กล่าวขอบคุณและปิดงาน

เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 2565 ที่ผ่านมา ณ ห้องศรีนฆรา ชั้น 3 โรงแรมเซาท์เทิร์นวิว อ.เมือง จ.ปัตตานี สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์  ร่วมกับเครือข่ายชุมชนศรัทธา (Kampung Taqwa) และ Minority Rights  Group International ได้จัดการประชุมเครือข่ายภาคประชาสังคมเพื่อสันติภาพ การสร้างศักยภาพในการปรึกษาหารือสาธารณะและการหนุนเสริมกระบวนการพูดคุยสันติภาพในท้องถิ่นชายแดนใต้/ปาตานี

โดยได้รับทุนสนับสนุนจาก European Union ให้ดำเนินโครงการวิจัย “Inclusive Peacebuilding in Thailand's Southern Border Provinces” ระยะเวลาดำเนินการ 3 ปี (ตั้งแต่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2565 ถึงวันที่ 31 มกราคม 2568) มีวัตถุประสงค์เพื่อให้เกิดการปกป้องคุ้มครองอย่างเต็มที่ต่อสิทธิของชุมชนที่ถูกทำให้เป็นชายขอบในภาคใต้ของประเทศไทย: พื้นที่ชายแดนใต้/ปาตานี และเน้นสร้างความเข้มแข็งให้กับกลุ่มเปราะบางในพื้นที่

ทั้งนี้ การประชุมเชิงปฏิบัติการการสร้างศักยภาพในการปรึกษาหารือสาธารณะและการหนุนเสริมกระบวนการพูดคุยสันติภาพ ในท้องถิ่นชายแดนใต้/ปาตานี จัดโดย สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์  ร่วมกับเครือข่ายชุมชนศรัทธา (Kampung Taqwa) และ Minority Rights  Group International เป็นส่วนหนึ่งของโครงการ Inclusive Peacebuilding in Thailand’s Southern Border Provinces สนับสนุนโดยสหภาพยุโรป

มีวัตถุประสงค์เพื่อให้เกิดการมีส่วนร่วมของทุกฝ่ายในกระบวนการสันติภาพจากคนในเพื่อที่จะสร้างการมีส่วนร่วมของมีส่วนได้ส่วนเสียที่ระดมพลังจากกลุ่มคนรากหญ้า ภาคประชาสังคม ผู้นำศาสนาประเพณี เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นและผู้นำระดับชาติ การดำเนินกิจกรรมดังกล่าวถือเป็นโอกาสของการสร้างความเข้มแข็งเพื่อการพัฒนาทางเลือกในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในระดับท้องถิ่น

กล่าวคือ เป็นเครือข่ายของภาคประชาสังคมในระดับรากหญ้าที่มีการถักทอเข้าด้วยกัน ผ่านกลไก (sub-grading mechanism) ในการสร้างความเชื่อมั่นและความไว้วางใจกันในพลวัตของความขัดแย้ง ไม่ว่าจะเป็นการเจรจาไกล่เกลี่ย การพูดคุยเพื่อสร้างความเชื่อมั่นความไว้วางใจ รวมถึงกระบวนการปรึกษาหารือสาธารณะเพราะหัวใจสำคัญในการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนใต้

คือการสร้างความเชื่อมั่นระหว่าง ชุมชนท้องถิ่นกับรัฐและระหว่างชุมชนด้วยกันที่เคยมีภาพของมายาคติที่สองฝ่ายขัดแย้งกันในระดับย่อย ซึ่งกระทบต่อสายสัมพันธ์ของสังคม เศรษฐกิจในพื้นที่ โดยเฉพาะกลุ่มคนชายขอบ/เปราะบาง เพื่อที่จะตอบคำถามนี้จำเป็นต้องมีการรับฟังเสียงและความต้องการของกลุ่มคนต่างๆ ที่มีความหลากหลายและพอที่จะทำงานเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันได้ในกระบวนการสันติภาพ

ภายในงานมีกิจกรรมที่น่าสนใจ เช่น วงเสวนา ความคืบหน้าการพูดคุยสันติภาพกับความท้าทายของกระบวนการปรึกษาหารือสาธารณะ (ถ่ายทอดสด) วิทยากรโดย

1. อาจารย์อับดุลการีม อัสมะแอ      ประธานสภาประชาสังคมชายแดนใต้    

2. นายมูฮำหมัดอาลาดี เด็งนิ         ประธานสมัชชาประชาสังคมเพื่อสันติภาพ

3. นายแวรอมลี แวบูละ               นายกสมาคมร่วมสร้างชุมชนศรัทธา กัมปงตักวา

 

หรือวงเสวนาการประชุมเชิงปฏิบัติการ การสร้างศักยภาพในการปรึกษาหารือกับชุมชนเพื่อสันติภาพชายแดนใต้/ปาตานี  วิทยากร โดย

1. นายแวอิสมาแอล์ แนแซ            People College

2. นางโซรยา จามจุรี                   Civil Women

3. นางสาวอัญชนา หีมมิหน๊ะ         กลุ่มด้วยใจ

4. อาจารย์ธรรมศาสตร์ โสตถิพันธุ์   สถาบันสันติศึกษา

ดำเนินรายการ โดย รอมฎอน ปันจอร์

สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ร่วมกับ ชุมชนศรัทธา และ Minority Rights Group International ขอเชิญผู้สนใจเข้าร่วมฟังและแลกเปลี่ยนในวงเสวนาออนไลน์สาธารณะ เรื่อง "การพูดคุยสันติภาพกับความท้าทายของกระบวนการปรึกษาหารือสาธารณะ"

สนับสนุนโดย สหภาพยุโรป (EU)

รับชมย้อนหลัง คลิ๊ก ที่นี่