ทัศนะต่อการพูดคุยสันติภาพของชาวมลายูมุสลิมในสามจังหวัดชายแดนใต้: ผลสำรวจจากโครงการ Peace Survey

โดย ฟารีดา ปันจอร์

กระบวนการสันติภาพเป็นกระบวนการทางสังคมและการเมืองในพื้นที่สาธารณะ ที่ต้องอาศัยการสนับสนุนจากประชาชนในวงกว้างอย่างเปิดเผย โดยประสบการณ์ความขัดแย้งในทุกที่ทุกแห่งในโลกชี้ให้เห็นว่า การสนับสนุนจากประชาชนเป็นปัจจัยสำคัญที่จะทำให้การแก้ปัญหาประสบความสำเร็จและมีความยั่งยืน การใช้เครื่องมือแบบสำรวจความคิดเห็น หรือที่เรียกว่า Peace Poll หรือ Peace Survey ถือเป็นเครื่องมือหนึ่งในการช่วยให้ได้มาซึ่งเสียงความต้องการของประชาชนด้วยกระบวนการที่น่าเชื่อถือได้ในทางวิชาการ  การสำรวจครั้งนี้จัดทำโดยองค์กรวิชาการและองค์กรภาคประชาสังคมในสามจังหวัดชายแดนใต้กว่า 24 องค์กร ซึ่งดำเนินการเป็นครั้งที่ 6 ระหว่างเดือน เมษายน – กรกฎาคม 2564 โดยรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างจากการใช้แบบสอบถาม จำนวน 1,391 ตัวอย่าง ที่อาศัยในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้คือ ปัตตานี ยะลา นราธิวาส และอีก 4 อำเภอของจังหวัดสงขลา คือ จะนะ เทพา นาทวี และสะบ้าย้อย  ส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม จำนวน 1,029 คน (ร้อยละ 78.5) และผู้ที่นับถือศาสนาพุทธ จำนวน 281 คน (ร้อยละ 21.4) นอกจากนี้ยังมีการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการขับเคลื่อนสันติภาพ จำนวน 80 คน จากผลสำรวจชาวพบว่ามลายูมุสลิมส่วนกว่า  828 คน (ร้อยละ 63.2) สนับสนุนการพูดคุย/เจรจาฯ แต่มีข้อสังเกตว่าแม้ผู้คนส่วนใหญ่ยังคงเชื่อมั่นว่ากระบวนการพูดคุยสันติภาพ/สันติสุข ว่ายังคงเป็นกระบวนการหลักในการแก้ไขความขัดแย้ง อย่างไรก็ตามกลุ่มเป้าหมายที่เกี่ยวข้องกับการทำงานด้านกระบวนการสันติภาพมาอย่างยาวนานให้ความเห็นว่า แม้ว่าผู้คนส่วนใหญ่จะยังคงสนับสนุนกระบวนการพูดคุยในฐานะวิธีการ แต่ยังคงมีความไม่เชื่อมั่นด้วยเหตุผลต่างๆ เนื่องจากการการพูดคุยสันติภาพในปัจจุบันไม่มีเป้าหมายที่ชัดเจน ไม่มีการสื่อสารต่อประชาชนมากพอ  นอกจากนี้วิธีการการทำงานในฝ่ายของเจ้าหน้าที่รัฐเองที่ไม่ไปในทิศทางเดียวกัน อีกทั้งการขาดองค์กรหลักในการหนุนเสริมการพูดคุยที่มีประสิทธิภาพ ซึ่งทั้งหมดสะท้อนถึงความไม่จริงจังของรัฐมากพอในการดำเนินการพูดคุยสันติภาพในจังหวัดชายแดนใต้ 

 

ที่มา เอกสารประกอบ งานประชุมวิชาการมุสลิมศึกษาระดับชาติครั้งที่ 1 ภายใต้หัวข้อ “การเปลี่ยนผ่านของสังคมมุสลิมในสังคมไทย ในรอบ 100 ปี”

บทความวิจัยพิเศษ

สองทศวรรษแห่งความขัดแย้งและกระบวนการสันติภาพชายแดนใต้/ปาตานี; มุมมองเหตุการณ์ ประเด็นความยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน

โดย ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี และ อัญชนา หีมมิหน๊ะ

สถานการณ์ความขัดแย้งและความรุนแรงในจังหวัดชายแดนภาคใต้ มีประวัติศาสตร์อันยาวนาน แต่ถ้านับเหตุการณ์ในยุคสมัยปัจจุบันเหตุการณ์บังเกิดขึ้นตั้งแต่ 4 มกราคม 2547 จนถึงสิ้นเดือนธันวาคม  2566 ที่ผ่านมา นับเป็นเวลา 20 ปีเต็มแล้ว ในระหว่างห้วงเวลาที่ผ่านมาเหตุการณ์แปรผันไปหลายอย่างโดยที่เหตุการณ์ความขัดแย้งยังไม่ยุติลงเลย ณ บัดนี้ นับได้ว่าเป็นเหตุการณ์ความขัดแย้งในจังหวัดชายแดนภาคใต้เป็นเหตุการณ์ที่กินเวลายาวนานที่สุดในประเทศไทยแม้จะเปรียบเทียบได้กับสงครามประชาชนระหว่างพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย (พคท.) กับรัฐบาลไทยซึ่งในเหตุการณ์ดังกล่าวก็ใช้เวลาถึง 18 ปี ในระหว่าง 2508-2526 กว่าจะสิ้นสุดลง แต่เหตุการณ์ภาคใต้ใช้เวลานานกว่าและยังถือว่าไม่ยุติลงแม้จะมีความริเริ่มกระบวนการสันติภาพแล้ว

บทความนี้เป็นการสรุปและวิเคราะห์ปัญหาที่สำคัญในเรื่องเหตุการณ์ในพื้นที่ในรอบ 20 ปีซึ่งเนื้อหาจะรวมถึงกระบวนการสันติภาพและประเด็นในเรื่องความยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน

- พี่จะพาไปล่องใต้ –  สนทนาวิชาการ พร้อมดื่มด่ำร่ำบรรยากาศธรรมชาติและอากาศบริสุทธิ์ ภายใต้สังคมวัฒนธรรมอันหลากหลาย กลางเดือนแห่งความรัก...17 กุมภานี้ ที่ #ปัตตานี
.
สาขาวิชานิเทศศาสตร์ คณะวิทยาการสื่อสาร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี เชิญร่วมงาน การนำเสนอและวิจารณ์งานวิชาการของ “กลุ่มศึกษาการสื่อสารกับกลุ่มคนและชุมชนศึกษา” ครั้งที่ 1/ 2567 (ปัตตานี) ในวันเสาร์ที่ 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2567 ณ ห้องบรรยาย 103 ชั้น 1 คณะวิทยาการสื่อสาร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี
.
ต่อด้วยโปรแกรมพิเศษ วันที่18 กุมภาพันธ์ สำหรับท่านที่อยากรู้จักเมืองปัตตานีให้มากขึ้น เราไปเยี่ยมชมเมืองเก่าปัตตานี "วงแหวนพหุวัฒนธรรมเมืองปัตตานี: เที่ยวรอบวงแหวน ท่องแดนพหุวัฒนธรรม”
.
สนใจลงทะเบียนร่วมงานได้ที่ https://forms.gle/4dZxERsVayvs1DdV9
หากต้องการรายละเอียดเพิ่มเติม สามารถติดต่อผู้ประสานงานได้ที่ ผศ.ดร. สมัชชา นิลปัทม์ อีเมล์ [email protected] โทร 0867549964
.
ติดตามรายละเอียดได้เป็นระยะ ทางเพจ นิเทศศาสตร์ ม.อ. - DekNitade PSU See less

 ขอเชิญร่วมกิจกรรมสัมมนาวิชาการ “Local peace-making, social cohesion and the right to self-determination for the Rohingya and the Rakhine in Myanmar”
.
วิทยากร 
- Assoc. Prof. Anthony Ware, International & Community Development, School of Humanities and Social Sciences, Deakin University, Australia
- Assoc. Prof. Costas Laoutides, International Relations, School of Humanities and Social Sciences, Deakin University, Australia

บรรยาย: ภาษาอังกฤษ / แปลสรุป: ภาษาไทย

วันศุกร์ที่ 26 มกราคม 2567
เวลา: 14.00 – 16.00 น.
Onsite: ห้องบรรยายชั้น 3 สถาบันสันติศึกษา ม.อ.หาดใหญ่
Online (Facebook Live): Institute for Peace Studies สถาบันสันติศึกษา ม.อ.
ลงทะเบียนเข้าร่วม Onsite: https://link.psu.th/WF7cG

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม: โทร.0-7428-9450, อีเมล: [email protected]

 

ประมวลภาพเสวนาทางวิชาการเรื่อง “ทหารเกณฑ์และการปฏิรูปทหารของไทย”

เมื่อวันพุธที่ 10 มกราคม 2567 เวลา 13.30 – 16.30 น. ณ ห้องประชุมสีหราช ชั้น M อาคารเกษม อุทยานนิ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

 

 

กล่าวต้อนรับ โดย ผศ.ดร.กุสุมา กูใหญ่ รองผู้อำนวยการสถาบันสันติศึกษา

การเสวนาทางวิชาการ เรื่อง “ทหารเกณฑ์และการปฏิรูปทหารของไทย” วิทยากรโดย

          รศ.ดร.พวงทอง ภวัครพันธุ์ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

          Prof.Dr.Erik Melander, Department of Peace and Conflict Research, Uppsala University, Sweden

          Dr.Anders Engvall, Stockholm School of Economics, Sweden

          Dr.Paul Chambers คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร

          ผศ.ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

ดำเนินรายการโดย ดร.ชญานิษฐ์ พูลยรัตน์ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

พิธีกรโดย นายอิมรอน ซาเหาะ

 

เมื่อวนที่ 4 มกราคม 2567 ที่ผ่านมา ณ ห้องประชุมปัตตานีภิรมย์ สำนักงานวิทยาเขตปัตตานี นายฉัตรชัย บางชวด หัวหน้าคณะพูดคุยสันติสุขจังหวัดชายแดนใต้ และคณะฯ พร้อมด้วยฝ่ายเลขานุการคณะพูดคุยสันติสุขฯ ได้เดินทางมาเยี่ยมเยียนมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี และปรึกษาหารือเกี่ยวกับสถานการณ์ในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้/ปาตานี พร้อมรับฟังผลการวิจัยการสำรวจความคิดเห็นของประชาชนต่อกระบวนการสันติภาพจังหวัดชายแดนภาคใต้ ครั้งที่ 7 โดยมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี จากสถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และคณะทำงานเครือข่ายวิชาการ Peace Survey เป็นผู้บรรยายสรุป และพูดคุยแลกเปลี่ยน

โดยมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อรุณีวรรณ บัวเนี่ยว รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและพันธกิจสังคม วิทยาเขตปัตตานี และ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.กุสุมา กูใหญ่ รองผู้อำนวยการสถาบันสันติศึกษา ร่วมให้การต้อนรับและร่วมพูดคุยปรึกษาหารือในครั้งนี้ด้วย

ทั้งนี้ ในช่วงบ่ายของวันเดียวกัน คณะพูดคุยเพื่อสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้ ได้ร่วมหารือแลกเปลี่ยนความเห็นกับคณะทำงานพื้นที่กลางสร้างสันติภาพจากคนในพื้นที่ (Insider Peacebuilding Platform -IPP) ณ ห้องศรีวังสา คณะรัฐศาสตร์มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี โดยที่ประชุมได้หารือแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในด้านของการแก้ไขปัญหาและพัฒนาพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ เพื่อสร้างพื้นที่ปลอดภัยโดยเร็ว

วงเสวนาสาธารณะ หัวข้อ "เหลียวหลัง แลหน้า : ทิศทาง อนาคตกระบวนการสันติภาพปาตานี/จังหวัดชายแดนภาคใต้"

วันที่ 23 ธันวาคม 2566 ณ หอประชุมชูเกีรติ ปีติเจิรญกิจ (ตึก สนอ.หลังเก่า)

วิทยากรโดย

- ดร.พลเทพ ธนโกเศศ ตัวแทนจากคณะพูดคุยสันติสุขจังหวัดชายแดนใต้

- Ustaz Khalil Abdullah ตัวแทนคณะพูดคุยสันติภาพขบวนการแนวร่วมปฏิวัติแห่งชาติมลายูปาตานี (BRN)

- ผศ.ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี อาจารย์ประจำสถาบันสันติศึกษา ม.อ. และผู้อำนวยการศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้ (Deep South Watch)

- Ustaz Saifulnizam Bin Muhamad รองหัวหน้าขบวนการยุวชนมุสลิมมาเลเซียประจำรัฐกลันตัน

- Dr.Muhammad Bin Ahmad ผู้แทนเครือข่ายผู้นำศาสนา นักวิชาการ ภาคประชาสังคมในพื้นที่ปาตานี/จังหวัดชายแดนภาคใต้

ดำเนินรายการโดย คุณรอมซี ดอฆอ ประธานสมัชชาประชาสังคมเพื่อสันติภาพ (CAP)

กล่าวเปิดวงโดย ดร.นอร์เบิร์ต โรเปอร์ส ผู้อำนวยการมูลนิธิความร่วมมือสันติภาพ (PRC)

กล่าวปิดวงโดย คุณรอมฎอน ปันจอร์ รองประธานคณะกรรมาธิการวิสามัญเพื่อพิจารณาศึกษาและเสนอแนวทางการส่งเสริมกระบวนการสร้างสันติภาพเพื่อแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ สภาผู้แทนราษฎร

“Norbert Ropers ผู้จุดประกายแนวทางและร่วมสร้างพื้นที่กลางสันติภาพชายแดนใต้/ปาตานี”

สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้ (Deep South Watch) ขอเชิญรับฟังปาฐกถาพิเศษ หัวข้อ

“หนึ่งทศวรรษของกระบวนการสันติภาพชายแดนใต้/ปาตานี”
(A Decade of the Patani Peace Process 2013-2023)
โดย Dr. Norbert H. Ropers ผู้อำนวยการ Peace Resource Collaborative (PRC)
และผู้เชี่ยวชาญอาวุโส สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

วันพฤหัสบดีที่ 7 ธันวาคม 2566 เวลา 16.30-17.30 น.
ณ สถานวิจัยความขัดแย้งและควาหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ ม.อ. ปัตตานี
และทาง Facebook LIVE : CSCD-PSU Pattan

 

กำหนดการงานเลี้ยงส่งอาจารย์​ Norbert Ropers 7 ธันวาคม 2566

ณ  สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ ม.อ.ปัตตานี

15.30 – 15.40 น.            ผู้อำนวยการสถาบันสันติศึกษา กล่าวต้อนรับ

15.40 – 16.30 น.            สนทนาสะท้อนคิด “Norbert Ropers กับเพื่อนร่วมทางบนเส้นทางสันติภาพชายแดนใต้”

• ผศ.ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี
• รส.ดร.บุษบง ชัยเจริญวัฒนะ
• คุณฐิตินบ โกมลนิมิ
• ผศ.ดร.สมัชชา นิลปัทม์

16.30 – 17.00 น.            ปาฐกถาพิเศษ เรื่อง “หนึ่งทศวรรษของกระบวนการสันติภาพจังหวัดชายแดนภาคใต้” โดย Dr.Norbert Ropers                                

17.00 – 17.30 น.           กล่าวขอบคุณและแสดงความรู้สึกแก่อาจารย์ Norbert

17.30 น.                            รับประทานอาหารเย็นร่วมกัน

เสวนาแลกเปลี่ยนและการจัดทำข้อเสนอ “ปรึกษาหารือประชาชน : จะเอาอย่างไรกับกระบวนการสันติภาพ”

ภายใต้โครงการ การสร้างสันติภาพอย่างครอบคลุมในจังหวัดชายแดนใต้ (Inclusive Peacebuilding in Thailand's Southern Border Provinces)

วันอาทิตย์ที่ 5 พฤศจิกายน 2566 ณ ห้องประชุมศรีวังสา คณะรัฐศาสตร์ มอ.ปัตตานี

จัดโดย สถาบันสันติศึกษา สมาคมร่วมสร้างชุมชนศรัทธากัมปงตักวา สภาประชาสังคมชายแดนใต้

เครือข่ายวิชาการ Peace Survey สมัชชาประชาสังคมเพื่อสันติภาพ Projek SAMA SAMA และ

Minority Rights Group International (MRG) สนับสนุนโดย สหภาพยุโรป (EU) 

เวลา	หัวข้อและวิทยากร
09.30 - 09.50 น.	กล่าวต้อนรับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อรุณีวรรณ บัวเนี่ยว รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและพันธกิจสังคม วิทยาเขตปัตตานี กล่าวเปิดงาน คุณรอมฎอน ปันจอร์ รองประธานคณะกรรมาธิการวิสามัญเพื่อพิจารณาศึกษาและเสนอแนวทางการส่งเสริมกระบวนการสร้างสันติภาพเพื่อแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้
09.50 – 10.10 น.	นำเสนอ “ผลการสํารวจความคิดเห็นของประชาชนต่อกระบวนการสันติภาพจังหวัดชายแดนภาคใต้ Peace Survey ครั้งที่ 7” โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี เครือข่ายวิชาการ Peace Survey
10.10 - 10.30 น.	นำเสนอผลการวิจัย “การศึกษาคุณภาพชีวิตในกลุ่มผู้เปราะบางเพื่อการสร้างสันติภาพอย่างครอบคลุมในจังหวัดชายแดนใต้” โดย นางฟารีดา ปันจอร์ สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และ นายแวรอมลี แวบูละ นายกสมาคมร่วมสร้างชุมชนศรัทธา กัมปงตักวา
10.40 – 12.00 น.	เปิดเวทีแลกเปลี่ยน ขอถามประชาชน.. กระบวนการสันติภาพชายแดนใต้จะเดินหน้าไปอย่างไร? ช่วงที่ 1 นำกระบวนการโดย ผศ.ดร.สมัชชา นิลปัทม์    อาจารย์ประจำคณะวิทยาการสื่อสาร มอ.ปัตตานี นางสาวรอฮานี จือนารา   นักวิชาการอิสระและคณะทำงานวาระผู้หญิงชายแดนใต้ นายซาฮารี เจะหลง        บรรณาธิการ The Motive และเจ้าหน้าที่ฝ่ายกิจการฮาลาล    สำนักงานคณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัดปัตตานี
13.00 - 13.15 น.	สรุปประเด็นโดยทีมวิชาการ
13.15 - 14.30 น.	เวทีแลกเปลี่ยน ระดมความเห็นเพื่อหาข้อเสนอแนะจากการปรึกษาหารือภาคประชาชน ขอถามประชาชน.. กระบวนการสันติภาพชายแดนใต้จะเดินหน้าไปอย่างไร? ช่วงที่ 2 นำกระบวนการโดย นายมะยุ เจ๊ะนะ ผู้อำนวยการสมัชชาประชาสังคมเพื่อสันติภาพ (CAP) นางฟารีดา ปันจอร์ อาจารย์ประจำสถาบันสันติศึกษา นายอิมรอน ซาเหาะ เจ้าหน้าที่/นักวิจัย สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา
14.30- 14.45  น.	สรุปประเด็นโดยทีมวิชาการ ดร.ชญานิษฐ์ พูลยรัตน์ อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และ นายฆอซาลี อาแว ฆอซาลี อาแว. ตำแหน่ง : เจ้าหน้าที่วิจัย ประจำศูนย์สันติวิธีชายแดนใต้ สถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล
14.45 –15.00 น.	กรรมาธิการสันติภาพฯ สะท้อนข้อคิดเห็นจากเวทีและรับข้อเสนอจากภาคประชาชน