สถาบันสันติศึกษา ม.อ. - Uppsala University - สมช. - ศอ.บต. ประสานความร่วมมือ

จัดอบรมพัฒนาศักยภาพข้าราชการพลเรือนเพื่อหนุนเสริมกระบวนการสันติภาพ

 

เมื่อวันที่ 5 - 7 ก.พ. 2568 ที่ผ่านมา สถาบันสันติศึกษา  มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ร่วมกับ Uppsala University ประเทศสวีเดน สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) และศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) ได้จัดการอบรม “หลักสูตรพัฒนาศักยภาพด้านการสร้างสันติภาพสำหรับข้าราชการพลเรือนในบริบทชายแดนใต้” (Professional Development Course on Peacebuilding in Southern Thailand) ณ โรงแรมลากูน่า แกรนด์ โฮเทล แอนด์ สปา สงขลา โดยมีข้าราชการจากส่วนกลางและผู้ที่ปฎิบัติงานในพื้นที่ชายแดนใต้เข้าร่วมกว่า 60 คน โดยเป็นผู้แทนจาก สมช. ศอ.บต. กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงการต่างประเทศ  กระทรวงมหาดไทย กระทรวงยุติธรรม สำนักข่าวกรองแห่งชาติ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์และกรมประชาสัมพันธ์ 

การอบรมครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจและแลกเปลี่ยนประสบการณ์เกี่ยวกับการสร้างสันติภาพและกระบวนการสันติภาพทั้งในและต่างประเทศแก่เจ้าหน้าที่ฝ่ายพลเรือนที่ทำงานเกี่ยวกับการแก้ปัญหาความขัดแย้งในจังหวัดชายแดนภาคใต้  ซึ่งจะเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนการสร้างสันติภาพในอนาคต โครงการนี้เป็นความริเริ่มของ ดร.รุ่งรวี เฉลิมศรีภิญโญรัช Dr.Anders Engvall และ ผศ.ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรีร่วมกับ Prof.Dr.Isak Svensson และ Prof. Erik Melander จาก Uppsala University โดยมี ผศ.ดร.กุสุมา กูใหญ่ เป็นที่ปรึกษา

ทั้งนี้ ผู้จัดการอบรมได้รับเกียรติจาก นายฉัตรชัย บางชวด เลขาธิการ สมช. เป็นผู้กล่าวเปิดงาน  และ  ผศ.ดร.พงค์เทพ สุธีรวุฒิ รองอธิการบดีฝ่ายบริหารและยุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์กล่าวต้อนรับ 

การอบรมครอบคลุมหัวข้อที่หลากหลาย อาทิ แนวคิดเรื่องการสร้างสันติภาพและการจัดการความขัดแย้ง  พัฒนาการของกระบวนการสันติภาพในชายแดนใต้  การลดความรุนแรงและการปรึกษาหารือสาธารณะ การสร้างฉันทามติหลังความขัดแย้ง ทางเลือกรูปแบบการปกครองที่เหมาะสม  การกลับคืนสู่สังคมและความยุติธรรมในระยะเปลี่ยนผ่าน โดยมีนักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญจาก Department of Peace and Conflict Research, Uppsala University Stockholm School of Economics ธนาคารโลก สถาบันสันติศึกษา รวมถึง รศ.ดร.ประจักษ์ ก้องกีรติ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เป็นวิทยากร

--------------------------

Institute for Peace Studies, Uppsala University, NSC, and SBPAC Collaborate on Peacebuilding Workshop for Civil Servants

5-7 February 2028, at Laguna Grand Hotel & Spa, Songkhla, Institute for Peace Studies - Prince of Songkla University (PSU), in collaboration with Uppsala University, the National Security Council (NSC), and the Southern Border Provinces Administrative Center (SBPAC), organized a Professional Development Workshop on Peacebuilding in Southern Thailand. The aims of the workshop was to enhance knowledge, foster experience-sharing, and deepen understanding of peacebuilding and peace processes in Thailand and other countries for civil servants. The workshop was officiated by Mr.Chatchai Bangchuad, Secretary-General of the NSC, with a welcome speech from Asst. Prof. Dr.Pongthep Sutheravut, PSU’s Vice President for Administration and Strategy. 

This effort was initiated by Dr.Rungrawee Chalermsripinyorat, Dr.Anders Engvall, and Asst.Prof.Dr.Srisompob Jitpiromsri, in collaboration with Prof. Isak Svensson and Prof. Erik Melander from Uppsala University, with Asst.Prof.Dr.Kusuma Kooyai as program advisor.

.

ประมวลภาพเวทีสาธารณะ สภาผู้แทนราษฎรกับการสร้างสันติภาพที่ครอบคลุม เมื่อวันพุธที่ 12 กุมภาพันธ์ 2568 ณ โรงแรมซีเอส อ.เมือง จ.ปัตตานี

การเปลี่ยนผ่านความขัดแย้งอย่างสร้างสรรค์ต้องอาศัยการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่ายในการร่วมแสวงหาทางออกจากความขัดแย้ง ตลอด 21 ปีของสถานการณ์ความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้เครือข่ายภาคประชาสังคมในพื้นที่ได้แสดงบทบาทที่หลากหลายในการสะท้อนความความต้องการและความกังวลของประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้งและความรุนแรงมาอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตามการเปลี่ยนผ่านความขัดแย้งยังต้องอาศัยการทำงานของสถาบันทางการเมืองที่เป็นทางการ โดยเฉพาะรัฐสภาและสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งถือเป็นพื้นที่ทางการเมืองภายใต้ระบอบการปกครองประชาธิปไตยแบบรัฐสภาที่มีบทบาทในการทำงานสร้างสันติภาพในมุมมองต่างๆ ที่มีความหลากหลาย

จัดโดย สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และสมาคมร่วมสร้างชุมชนศรัทธา กัมปงตักวา

รับชมวีดีโอย้อนหลัง คลิ๊ก ที่นี่ 

เมื่อวันที่ 28 มกราคม 2568 ที่ผ่านมา ณ ห้องประชุมปัตตานีภิรมย์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อัตชัย เอื้ออนันตสันต์ รองอธิการบดีวิทยาเขตปัตตานี ให้การต้อนรับ นายมาร์ค กูดดิ้ง (HE.Mr.Mark Gooding) เอกอัครราชทูตสหราชอาณาจักรประจำประเทศไทย และคณะ

โดยมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.มนทิรา ลีลาเกรียงศักดิ์ รองอธิการบดีฝ่ายวิชาการ วิทยาเขตปัตตานี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.บดินทร์ แวลาเตะ รองอธิการบดีฝ่ายพัฒนานักศึกษาและศิษย์เก่าสัมพันธ์ วิทยาเขตปัตตานี และ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.กุสุมา กูใหญ่ ผู้อำนวยการสถาบันสันติศึกษา ร่วมพูดคุยแลกเปลี่ยน เกี่ยวกับแนวทางการจัดการศึกษาของมหาวิทยาลัย

นอกจากนี้ ยังได้พูดคุยแลกเปลี่ยนในประเด็นงานวิจัยและการสร้างสันติภาพในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งนำเสนอโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี  ดร.รุ่งรวี เฉลิมศรีภิญโญรัช และ อ.ฟารีดา ปันจอร์ อาจารย์ประจำสถาบันสันติศึกษา

British Ambassador to Thailand Visited PSU Pattani to Discuss Peacebuilding

 

On 28 January 2025, Asst. Prof. Dr. Attachai Ueranantasun, Vice President of PSU Pattani, welcomed the British Ambassador to Thailand H.E. Mr. Mark Gooding and his delegation at Pattani Phirom Conference Room, PSU Pattani Campus.

Asst. Prof. Dr. Montira Leelakriangsak, Vice President for Academic Affairs, Asst. Prof. Dr. Bordin Waelateh, Vice President for Student Development and Alumni Affairs, and Asst. Prof. Dr. Kusuma Kuyai, Director of the Institute for Peace Studies, were also present to welcome the delegation and discuss educational management at PSU Pattani.

The delegation was also engaged in discussion on peace process in Thailand’s southernmost provinces with lecturers at the Institute for Peace Studies, Prince of Songkla University, namely Asst. Prof. Dr. Srisompob Jitpiromsri, Dr. Rungrawee Chalermsripinyorat, and Ms.Fareeda Panjor.

สันติสนทนา EP.2 "ดับไฟใต้ : จะก้าวเดินบนยุทธศาสตร์เดิมหรือหาใหม่?"

ร่วมสนทนาโดยรศ.ดร.มารค ตามไท ผศ.ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี และ ดร.รุ่งรวี เฉลิมศรีภิญโญรัช ดำเนินรายการโดย อิมรอน ซาเหาะ

วันที่ 28 มกราคม 2568 เวลา ณ ห้องประชุมสถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ (CSCD) ม.อ.ปัตตานี / ออนไลน์ผ่าน ZOOM

 

 

เมื่อวันที่ 23 มกราคม 2568 ที่ผ่านมา สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ร่วมกับ Institute of Education (IOE), Faculty of Education and Society, University College London ได้จัดงานสัมมนา “สร้างเสริมสันติภาพผ่านการศึกษา: จินตนาการการขับเคลื่อนด้านการศึกษาในพื้นที่ความขัดแย้งชายแดนใต้” ณ ห้องประชุมปัตตานีภิรมย์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี โดยมี ผศ.ดร. กุสุมา กูใหญ่ ผู้อำนวยการสถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี กล่าวเปิดงาน

ในช่วงเช้า มีการสัมมนา “พื้นที่นวัตกรรมการศึกษากับโอกาสในการขับเคลื่อนสันติภาพในชายแดนใต้” โดยมี รศ.ดร.เอกรินทร์ สังข์ทอง อดีตคณบดีคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ดร.ยูเนียนสาสมีต้า สาเมาะ ภาควิชาภาษามลายู คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และ ผศ.ดร. พัทธ์ธีรา นาคอุไรรัตน์ สถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นวิทยากร และมี ดร.รุ่งรวี เฉลิมศรีภิญโญรัช สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เป็นผู้ดำเนินรายการ

โดยการเสวนาได้พูดถึงความเป็นไปได้ในการใช้พ.ร.บ.พื้นที่นวัตกรรมการศึกษา พ.ศ. 2562 เป็นพื้นที่ทดลองโครงการในการขับเคลื่อนการสร้างสันติภาพโดยผ่านการศึกษา อาทิ การเรียนการสอนทวิภาษาบนฐานของภาษาแม่ การศึกษาเพื่อการสร้างสันติภาพ

ในช่วงบ่ายเป็นการนำเสนอรายงานเรื่อง “สร้างเสริมสันติภาพผ่านการศึกษาในชายแดนใต้: โอกาสและความท้าทาย” โดย Prof. Tejendra Pherali, Professor of Education, Conflict and Peace at UCL Institute of Education, University College London และ ดร. รุ่งรวี ซึ่งดำเนินรายการโดยนายอิมรอน ซาเหาะ สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรม สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

ซึ่งได้เปิดโอกาสให้มีผู้เข้าร่วมรับฟังทางออนไลน์ผ่านระบบซูมด้วย โดยรายงานได้กล่าวถึงบทบาทของการศึกษาซึ่งมีได้หลายรูปแบบ ทั้งการเป็น “เหยื่อ” ของความรุนแรง การเป็น “ผู้กระทำ” ให้เกิดความขัดแย้ง รวมไปถึงบทบาทของการศึกษาในการเป็น “ผู้ปลดปล่อย” และ “ผู้สร้างสันติภาพ”

ข้อท้าทายคือเราจะเปลี่ยนบทบาทของการศึกษาจากบทบาทเชิงลบมาสุ่บทบาทในเชิงบวกได้อย่างไร โดยรายงานนี้ซึ่งได้รับการสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินการจากสถานทูตสวิสเซอร์แลนด์ ประจำประเทศไทย จะได้มีการปรับปรุงแก้ไขและเผยแพร่ผ่านเว็บไซต์ของสถาบันสันติศึกษาต่อไป

ความสัมพันธ์ระหว่างการสร้างความชอบธรรม การแบ่งปันอำนาจ และการสร้างสันติภาพในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี

สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

 

บทคัดย่อ

            ปฏิบัติการสันติภาพได้รับผลกระทบจากภูมิรัฐศาสตร์ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในสองมิติ คือ มิติด้านดินแดนหรือความมั่นคง และมิติด้านทรัพยากร การสร้างสันติภาพจะบังเกิดความยั่งยืนได้ก็ด้วยความเข้าใจกระบวนการแห่งอัตสัมพันธ์วิสัยและการมีส่วนร่วมจากทุกฝ่าย แต่ทว่ายังมีกระบวนการสร้างความชอบธรรมอีกสองชนิดที่เข้ามาเกี่ยวข้องกับการสร้างสันติภาพ ซึ่งก็คือการกระจายอำนาจและความมั่งคั่งใหม่ และการยอมรับใน  อัตลักษณ์ การกระจายอำนาจและความมั่งคั่งใหม่ เป็นกระบวนการที่ช่วยให้การสร้างสันติภาพบรรลุความชอบธรรม ส่วนการยอมรับอัตลักษณ์ เป็นกระบวนการทำให้การสร้างสันติภาพได้มีความเป็นตัวแทนและความชอบธรรม กระบวนการทั้งสองอย่างทำให้ประชาชนรู้สึกว่ามีความยุติธรรม ซึ่งนำไปสู่การยอมรับสิทธิของผู้ปกครอง ในอีกด้านหนึ่ง สันติภาพยังมีประเด็นการกระจายอำนาจหรือการแบ่งปันอำนาจ (Power-Sharing) ในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง ดังนั้น รูปแบบทางการเมืองประชาธิปไตยที่ถูกเสนอขึ้นมาเพื่อแก้ปัญหาการแบ่งปันอำนาจคือระบอบประชาธิปไตยแบบสหสังคมหรือ Consociationalism ซึ่งเป็นรัฐที่มีการแบ่งแยกภายในตามแนวชาติพันธุ์ ศาสนา หรือภาษา แต่ยังคงมีเสถียรภาพเนื่องจากการปรึกษาหารือกันระหว่างชนชั้นนำในกลุ่มเหล่านี้ รัฐแบบสหสังคมมักถูกนำไปเปรียบเทียบว่าดีกว่ารัฐที่มีระบบการเลือกตั้งในแบบเสียงข้างมากในการแก้ปัญหาความขัดแย้งอัตลักษณ์ แนวทางที่สองคือระบอบประชาธิปไตยแบบเน้นศูนย์กลางหรือ Centripetalism โดยระบอบประชาธิปไตยแบบเน้นศูนย์กลางมุ่งจะลดความเป็นการเมืองของกลุ่มชาติพันธุ์และสนับสนุนพรรคการเมืองที่ร่วมมือกันหลายชาติพันธุ์
            ผลจากการศึกษาเปรียบเทียบกับบริบทสังคมหลายแห่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้พบว่า จังหวัดอาเจะห์ของอินโดนีเซียได้พัฒนาไปสู่ระบอบประชาธิปไตยแบบเน้นศูนย์กลาง (Centripetalism) การแก้ปัญหาความขัดแย้งของมินดาเนามีส่วนคล้ายคลึงกับแนวคิดประชาธิปไตยแบบสหสังคม (Consociationalism) ผสมกับการเมืองระบบอุปถัมภ์ใหม่ ในขณะที่การแก้ปัญหาภาคใต้ของประเทศไทย รัฐไทยมีแนวโน้มที่จะเลือกเป็นระบอบประชาธิปไตยแบบเน้นศูนย์กลาง (Centripetalism) มากกว่าเพราะยังคงสับสนกับการแก้ปัญหาแบบอำนาจนิยม ส่วนการจัดการของปาปัว ในอินโดนีเซียเป็นการผสมระหว่างประชาธิปไตยแบบสหสังคม (Consociationalism) และประชาธิปไตยแบบเน้นศูนย์กลาง (Centripetalism) อันทำให้มีลักษณะสันติภาพที่แตกแยกแตกต่าง

 

ที่มา วารสารความขัดแย้งและสันติศึกษา สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

 

สวัสดีปีใหม่ 2568

ขอเชิญทุกท่านรับชมคลิปวิดีโอ  สวัสดีปีใหม่ 2568 จากใจสถาบันสันติศึกษา  และขอให้ปี 2568 นี้ เปี่ยมไปด้วยความหวัง สันติภาพ และเป็นปีแห่งความมั่นคงงอกงามสำหรับทุกคน

 

ด้วยความปรารถนาดี

สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 

ทิศทางกระบวนการสันติภาพชายแดนใต้จากมุมมองของประชาชน

 

พัทธ์ธีรา นาคอุไรรัตน์ สถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา

อัมพร หมาดเด็น คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ฟารีดา ปันจอร์ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

 

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมในกระบวนการสันติภาพของประชาชนในพื้นที่ความขัดแย้งผ่านการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการสำรวจความคิดเห็นประชาชนต่อกระบวนการสันติภาพจังหวัดชายแดนภาคใต้ (Peace Survey) พ.ศ.2566 ในมิติความสัมพันธ์เชิงอำนาจระดับต่างๆ  ผลการวิจัยพบว่ากระบวนการสันติภาพเผชิญกับภาวะท้าทายเมื่อแนวคิดเชิงวิพากษ์มีพื้นที่จำกัดในงานเชิงนโยบาย ข้อเสนอของงานวิจัยนี้สะท้อนความสำคัญของการขยายพื้นที่ทางความคิด การมีส่วนร่วมในกระบวนการสันติภาพหลากมิติ และการมีอยู่ของตัวตนของผู้ให้ข้อมูลที่เป็นประชาชนในภาคส่วนต่างๆ ที่ให้การสนับสนุนและเชื่อมั่นว่ากระบวนการปรึกษาหารือสาธารณะสามารถดำเนินได้อย่างอิสระและปลอดภัย ท่ามกลางการเปลี่ยนผ่านทางการเมืองในช่วงการเลือกตั้งที่สัมพันธ์กับความหวังของประชาชนต่อความคืบหน้าในการพูดคุยสันติภาพ ขณะที่ความท้าทายสำคัญจากมุมมองของประชาชนคือ ขาดผลลัพธ์ในกระบวนการพูดคุยที่เป็นรูปธรรมกระทั่งส่งผลให้ยังไม่สามารถยุติความรุนแรงได้อย่างแท้จริง

ที่มา วารสารสถาบันพระปกเกล้า

วันนี้ (15 ตุลาคม 2567) ณ ห้องประชุมสถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.กุสุมา กูใหญ่ ผู้อำนวยการสถาบันสันติศึกษา และ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี อาจารย์ประจำสถาบันสันติศึกษา และผู้อำนวยการศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้ ให้การต้อนรับ พล.ท.สุรเทพ หนูแก้ว ผู้อำนวยการศูนย์การปฏิบัติที่ 5 กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร/ผู้อำนวยการ ศูนย์ประสานงานด้านนโยบายและยุทธศาสตร์ จังหวัดชายแดนภาคใต้ และคณะฯ ในโอกาสเดินทางเข้ารับตำแหน่งใหม่ ปฏิบัติงานในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี ได้นำเสนอสถิติสะสมเหตุการณ์ชายแดนใต้จากฐานข้อมูลศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้ (Deep South Watch Database) พร้อมวิเคราะห์ข้อมูล ตลอดจนนำเสนอความก้าวหน้าของกระบวนการสันติภาพาชแดนใต้/ปาตานี ในขณะที่ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.กุสุมา กูใหญ่ ได้นำเสนอผลการสำรวจความคิดเห็นของประชาชนต่อกระบวนการสันติภาพจังหวัดชายแดนภาคใต้ (PEACE SURVEY) ทั้ง 7 ครั้ง พร้อมวิเคราะห์ข้อมูล โดย พล.ท.สุรเทพ หนูแก้ว และคณะ ได้ร่วมกันพูดคุยแลกเปลี่ยนในประเด็นดังกล่าว ตลอดจนประเด็นอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง